
Irak edebiyatının öncülerinden Lutfiyye el-Duleymi yaşamını yitirdi

2026-03-09 14:20:08


	&nbsp;

	HABER MERKEZİ - Uzun yıllar boyunca kadın sesi olarak Arap kültür sahasında öne çıkan Lutfiyye el-Duleymi 83 yaşında yaşamını yitirdi.

	&nbsp;

	Irak ve Arap kültür çevreleri, uzun süren bir hastalık mücadelesinin ardından Lutfiyye el-Duleymi’nin Ürdün’ün başkenti Amman’daki bir hastanede yaşamını yitirdiğini duyurdu. Lutfiyye el-Duleymi’nin ölümüyle Arap kültürü, son 50 yılın en etkili kadın yaratıcı deneyimlerinden birinin sayfasını kapatmış oldu. Lutfiyye el-Duleymi’nin öykü, roman, çeviri ve deneme yazarlığı kariyeri yarım yüzyılı aşkın süren kesintisiz bir çalışmayı kapsıyordu.

	&nbsp;

	Öğretmenlikten yazarlığa

	&nbsp;

	1943’te Bağdat’ta doğan ve eğitimini burada tamamlayan Lutfiyye el-Duleymi, Arap Dili lisansını aldıktan sonra yıllarca Arapça öğretmenliği yaptı. Daha sonra kültürel ve gazetecilik çalışmalarına yöneldi; “El-Taliye” edebiyat dergisinde öykü editörü, ardından Irak’ın “El-Thaqafa El-Acğar” dergisinde genel yayın yönetmeni olarak görev yaptı. Lutfiyye el-Duleymi’nin anlatımlarına göre ilk yetişme dönemini çevre, eğitim ve özgür okuma alışkanlıkları şekillendirdi; ancak dünyayı keşfetme konusundaki kişisel motivasyonun, onun bakış açısının oluşumunda en etkili unsur olduğunu vurguladı.

	&nbsp;

	1992’de, Bağdat’ta bazı Iraklı kadın entelektüellerle birlikte “Kadın Kültür Forumu”nu kurarak, kadının kültürel sahnedeki varlığını güçlendirdi. 2004’te ise “Şebda” Kadın Özgürlüğü Araştırmaları Merkezi’ni kurdu ve 2005’te Bağdat’ta yayımlanmaya başlayan aylık kültür dergisi “Hala”nın yayın yönetmenliğini üstlendi. Lutfiyye el-Duleymi, aynı zamanda Irak Kültür Platformu ve Irak Kültürü Destekleme Derneği’nin kurucu üyelerindendi. Tunus, Ürdün, Fas, Suriye, Birleşik Arap Emirlikleri, İspanya, Fransa, İsviçre ve Almanya’daki kültürel konferans ve toplantılara katıldı.

	&nbsp;

	Eserleri birçok dilde çevrildi

	&nbsp;

	Arap dili eğitiminin yanında 1978’de Londra Üniversitesi Goldsmiths Koleji’nde İngiliz Dili ve Edebiyatı eğitimi aldı. Bu, ona dünya edebiyatına daha geniş bir açılım sağladı; eserlerini İngilizce, Lehçe, Romence ve İtalyanca’ya çevirdi. Romanı “Yalnız Kadınlar Dünyası” ise Çinceye çevrildi. 2004’te Goethe Enstitüsü davetiyle Frankfurt Uluslararası Kitap Fuarı’na katıldı ve yaratıcı deneyimi üzerine bir konferans verdi. Aynı yıl Kanarya Adaları’nda düzenlenen Üç Kıta Festivali’ne de katıldı.

	&nbsp;

	Lutfiyye el-Duleymi, edebiyat alanında geniş bir miras bıraktı: 30’dan fazla roman ve öykü eseri yayımlandı, 20’den fazla çeviri eseri ve tiyatro ile televizyon için dramatik çalışmalar üretti. Çoğu yazardan farklı olarak, Lutfiyye el-Duleymi’yi dar ideolojik çerçevelere bağlı kalmadı; bağımsız bir düşünceye ve sürekli yenilenen eleştirel bir bakış açısına sahipti. Düşünsel, bilimsel ve edebi olgulara cesur ve insani sorumluluk bilinciyle yaklaştı. Özgürlüğün insan varoluşunun özü olduğuna inanıyordu.

	&nbsp;