
'Kalıcı barışın yolu demokrasi ve özgürlükten geçer'

2026-09-01 14:17:43


	&nbsp;

	HABER MERKEZİ- 1 Eylül Dünya Barış Günü kapsamında yapılan açıklamalarda, barışın toplumsallaşması için siyaset dilinin değişmesi ve demokratik yasal adımların atılması gerektiği vurgulandı.&nbsp;

	&nbsp;

	İnsan Hakları Derneği (İHD) İzmir Şubesi, 1 Eylül Dünya Barış günü dolayısıyla dernek binasında basın açıklaması gerçekleştirdi. “Barış ve İnsan Hakları için Mücadele Ediyoruz” pankartının açıldığı açıklamaya İHD Eş Genel Başkanı Cihan Aydın ve İHD İzmir Şube Yöneticileri ile çok sayıda kişi katıldı. &nbsp;Basın metnini ise İHD Yönetim Kurulu Üyesi Nazlı Turan okudu.

	&nbsp;

	‘Silahların susması tek başına barışı getirmiyor’

	&nbsp;

	İlk olarak söz alan Cihan Aydın, &nbsp;silahların susturulmuş olmasını ve barış meselesinin konuşulur olmasını çok önemli bulduklarını kaydederek, süreci desteklediklerini, başarısı için ellerinden gelen her türlü çabayı sarf ettiklerini söyledi. &nbsp;Kürdistan'da çeşitli il ve ilçelerde Kürt özgürlük mücadelesinde yaşamını yitirenler için kurulan taziyelere değinen Cihan Aydın, “ Daha önceki çatışma süreçlerinin dönemlerinde yaşamını yitiren çok sayıda militanın taziyeleri kuruldu. Türkiye'de basında özellikle barış karşıtı basında barış karşıtlığına dönüştürülmek isteniyor gibi bir hava var. Bunu üzülerek izliyoruz. Sonuçta silahların susması tek başına barışı getirmiyor. Çatışma durdu ama bu çatışmanın hafızası olduğu gibi yerinde duruyor. Dolayısıyla bizlerin yani bu toplumun bu toplumda yaşayan bütün etnik gruplarının, inanç gruplarının bu çatışmanın yarattığı hakikatle de yüzleşmesi gerekiyor. Ölülerden korkmamak lazım. Buna saygı göstermek lazım. Yaşanan acıları, bütün acıları birbiriyle yarıştırmadan bir bütün olarak barış ve hakikat masasının üzerine koymamız lazım. Ancak bu şekilde kalıcı barışı tesis edebiliriz” dedi.

	&nbsp;

	‘Kürt meselesinin çözümü insan haklarını yaşama geçirilmesiyle mümkün’

	&nbsp;

	Barışın hukukun üstünlüğünün egemen olduğu demokratik bir toplumsal düzenin kurulmasıyla mümkün olacağını belirten Nazlı Turan, bu nedenle barışın bir insan hakkı olduğunu söyledi. &nbsp;Türkiye'nin yakın tarihinin Kürt meselesinin güvenlikçi ve inkârcı politikalarla çözülemeyeceğini gösterdiğini dile getiren Nazlı Turan, “Güvenlikçi politikalar binlerce insanın yaşamını yitirmesine, yerinden edilmelere, köylerin boşaltılmasına, zorla kaybetme ve faili meçhul cinayetlere, işkence ve kötü muameleye, birçok temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına yol açmıştır. İnsan hakları savunucuları olarak yıllardır söylediğimiz gibi, Kürt Meselesinin çözümü; şiddet ve güvenlik politikalarıyla değil; demokrasi, hukuk, eşit yurttaşlık ve insan haklarının bütüncül olarak yaşama geçirilmesiyle mümkündür. Bugün gelinen aşamada ise barışçıl ve demokratik çözüm konusunda yeni bir fırsat penceresinin açıldığını görüyoruz. Ancak silahların susması tek başına barış anlamına gelmez. Kalıcı barışın sağlanabilmesi için çatışmayı üreten siyasal, hukuki ve toplumsal sorunların çözümü için gerekli yasal ve anayasal adımlar eş zamanlı olarak atılmalıdır” &nbsp;şeklinde konuştu.

	&nbsp;

	‘Abdullah Öcalan’ın koşulları yeniden düzenlenmeli’

	&nbsp;

	Sürecin önemli aktörü olan Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın hapishane koşullarının yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurgulayan Nazlı Turan, “ Ev hapsi veya benzer infaz koşulları öngörülerek dış dünya ile görüşme imkânları sağlanmalı ve bu hususlar yasal bir güvenceye bağlanmalıdır. Geri dönen silahlı militanların ve hapishanelerden çıkan kişilerin siyasi faaliyetlere ve sosyal yaşama katılımını kısıtlayan tedbirler sürecin ruhuna aykırı uygulamalardır, kaldırılmalıdır. Silahsızlanma ve demokratik yaşama dönüş sürecinin kapsamlı hukuki düzenlemelerle güvence altına alınması, süreçte yer alan aktörlerin güvenliğinin sağlanması ve demokratik siyasetin önünün açılması zorunludur. TBMM’de kabul edilen Çerçeve Yasa’yı, eksikliklerine rağmen barış sürecinin hukuki zemininin oluşturulması bakımından önemli bir adım olarak değerlendiriyor; ancak kalıcı barış için yasanın kapsamının insan hakları ve demokratik çözüm perspektifiyle güçlendirilmesi ve genişletilmesi gerektiğini bir kez daha vurguluyoruz” dedi.

	&nbsp;

	‘Barışın toplumsallaşması için siyaset dili değişmeli’

	&nbsp;

	Kürt meselesinin demokratik çözümünün ifade ve örgütlenme özgürlüğünün, toplantı ve gösteri hakkının, seçme ve seçilme hakkının ve &nbsp;demokratik siyasetin güvence altına alınmasını gerektiğine dikkat çeken Nazlı Turan, &nbsp;AİHM ve AYM kararlarının ayrımsız ve tereddütsüz bir şekilde uygulanması, mahpusların umut hakkı konusunda yasal düzenleme yapılması gerektiğini belirten Nazlı Turan, “Kadınların, gençlerin, emekçilerin, mağdurların, sivil toplum örgütlerinin, insan hakları savunucularının, akademisyenlerin, meslek örgütlerinin ve toplumun farklı kesimlerinin karar alma süreçlerine etkin biçimde katılması gerekmektedir. Özellikle çatışmalardan en fazla etkilenen kadınların ve gençlerin barışın öznesi olarak sürece katılması, barışın toplumsallaşması açısından yaşamsal önemdedir. Barışın toplumsallaşabilmesi için siyasetin dili de değişmelidir. Tehdit, düşmanlaştırma, nefret ve kutuplaştırma dili yerine; diyalog, müzakere, empati ve demokratik siyaset dili hâkim kılınmalıdır” ifadelerini kullandı.

	&nbsp;

	Siyasi aktörlere seslenen Nazlı Turan, şu talepleri sıraladı:&nbsp;

	&nbsp;

	*Barış sürecini seçim hesaplarının, günlük siyasi tartışmaların ve güvenlikçi reflekslerin dışında tutun.

	&nbsp;

	*Barışın hukukunu tüm toplumla birlikte kurun.

	&nbsp;

	*Silahsızlanma sürecini demokratikleşme ve insan hakları reformlarıyla tamamlayın.

	&nbsp;

	*Kürt meselesinin çözümünü demokratik siyasetin ve eşit yurttaşlığın güçlendirilmesi temelinde ele alın.

	&nbsp;

	*Toplumun bütün kesimlerinin sürece katılımını sağlayın.

	&nbsp;

	*Geçmişin acılarıyla yüzleşmekten ve hakikatle buluşmaktan kaçınmayın.

	&nbsp;

	1 Eylül çağrısı

	&nbsp;

	İHD olarak; atılacak her demokratik adımı desteklemeye, sürecin eksiklerini ve insan hakları ihlallerini izlemeye, barış hakkını savunmaya devam edeceklerini kaydeden Nazlı Turan, “Çünkü biliyoruz ki: Barış ertelenemez bir insan hakkıdır. Kalıcı barışın yolu demokrasiden, adaletten, eşitlikten ve özgürlükten geçer. Bu 1 Eylül'de çağrımızı bir kez daha yineliyoruz: Savaşsız, sömürüsüz, ayrımcılığın olmadığı; herkesin eşit, özgür ve onurlu bir yaşam sürdüğü demokratik bir Türkiye için barış ve demokratikleşmede ısrar ediyoruz” dedi.

	&nbsp;

	Bölgedeki çatışmalara dikkat çekildi

	&nbsp;

	1 Eylül Dünya Barış Günü’ne dair yazılı açıklama yapan 10 Ekim Barış Derneği de, savaşların günümüzde de sürdüğüne, emekçilerin, yoksulların, dünya halklarının baskı ve zulüm altında yaşadığına dikkat çekti. Bölgedeki çatışmalara dikkat çekilen açıklamada, "Tüm dünyaya hükmetme arzusunu saklamaya bile gerek duymayan ABD’nin, İran’a, Venezuela’ya, Afrika ülkelerine saldırıları, Avrupa’nın göbeğinde devam eden Ukrayna-Rusya savaşı bunun en bariz örnekleridir. Demokrasinin beşiği olarak adlandırılan Avrupa, silah sanayileri, kapitalist sistem ellerini ovuşturarak, emekçilerin, yoksulların, halkların boğazlanmasın sebebi olmaktadır" denildi.

	&nbsp;

	Kürt sorunu vurgusu&nbsp;

	&nbsp;

	Barışın silah bırakmaya indirgenemeyeceği belirtilen açıklamada, "Ülkemizde bugün bir süreç yaşanmaktadır. Yaklaşık 2 sene önce başlayan ve temeli Kürt sorununa dayanan süreç, sadece ülkemizi değil bütün bir Ortadoğu’yu etkilemektedir. Devletin bir türlü 'barış' diyemediği bu süreç, silahların susması ve PKK’nin kendini feshetmesi ve buna ilişkin çerçeve yasa çıkarılması ile belli bir aşamaya gelmiştir. Ancak silahların susması tek başına barışı sağlayamaz. Demokratik bir rejimin kurulması, kayyum gibi anti demokratik uygulamalardan vazgeçilmesi ve hakikatin açığa çıkması için yüzleşmenin sağlanması gerekiyor. Barışın sağlanabilmesi için başta 10 Ekim Gar katliamı olmak üzere bütün katliamlarla yüzleşilmesi ve hakikatin açığa çıkarılması gerekmektedir” ifadeleri kullanıldı.&nbsp;

	&nbsp;

	Erdexan

	&nbsp;

	Erdexan (Ardahan) Emek ve Demokrasi Güçleri, 1 Eylül Dünya Barış Günü dolayısıyla bir araya gelerek basın açıklaması gerçekleştirdi. Açıklamaya çok sayıda sivil toplum örgütü temsilcisi katıldı. Basın açıklamasını Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen) Erdexan Şube Eşbaşkanı Ozan Öztürk okudu.

	&nbsp;

	Açıklama, “Savaşa değil, barışa bütçe!”, “Yaşasın halkların kardeşliği!”, “Kahrolsun emperyalizm”, “Yaşasın sosyalizm” ve “Yaşasın emek, özgürlük ve demokrasi mücadelesi” sloganlarıyla son buldu.

	&nbsp;

	Qers

	&nbsp;

	İnsan Hakları Derneği (İHD) Qers (Kars) Şubesi, 1 Eylül Dünya Barış Günü dolayısıyla Gamp sokağında basın açıklaması gerçekleştirdi. Açıklamaya, sivil toplum örgütleri ve siyasi parti temsilcileri katıldı. Açıklamada, “Bîjî berxwedana zindanan”, “Jin jiyan azadî” sloganları atıldı. Açıklamayı, İHD Qers Şube Başkanı Dürdane Kılıç okudu.

	&nbsp;

	'Silahların susması tek başına barış anlamına gelmez'

	&nbsp;

	Kalıcı toplumsal barışın inşası için somut, yasal ve anayasal adımların eş zamanlı atılması gerektiğini vurgulayan Dürdane Kılıç, şöyle konuştu: “Sürecin önemli aktörlerinden Sayın Öcalan’ın hapishane koşullarının yeniden düzenlenmesi, ev hapsi veya benzer infaz koşullarıyla dış dünya ile görüşme imkânlarının sağlanarak yasal güvenceye bağlanması şarttır. Demokratik siyasetin önü açılmalı. Geri dönen silahlı militanların ve cezaevinden çıkan kişilerin siyasi ve sosyal hayata katılımını kısıtlayan tedbirler derhal kaldırılmalı; silahsızlanma kapsamlı hukuki düzenlemelerle güvence altına alınmalıdır. Yerel yönetimlere yönelik kayyım politikalarına son verilmeli, seçilmişlerin görevlerini özgürce yapabilmesi sağlanmalı ve siyasi tutukluluklar ile yargılamalar son bulmalıdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ile Anayasa Mahkemesi (AYM) kararları tereddütsüz uygulanmalı; mahpusların ‘umut hakkı’ yasal güvenceye kavuşturulmalıdır."

	&nbsp;

	Kitle daha sonrasında kentte bulunan at heykeline doğru barış zinciri oluşturdu.

	&nbsp;

	Amed

	&nbsp;

	Amed Kent Koruma ve Dayanışma Platformu, Yenişehir ilçesindeki Şêx Seîd Meydanı’nda basın açıklaması yaptı. Türkçe ve Kürtçe okunan basın metninin Türkçesi’ni Platform Eşsözcüsü Ercan Yılmaz, Kürtçesini ise platform üyesi Dilan Güvenç okudu.&nbsp;

	&nbsp;

	Açıklamada, Kürt sorununun demokratik çözümü ve kalıcı barışın sağlanması için yürürlüğe giren “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun”un uygulanması, demokratik reformların hayata geçirilmesi, kayyım uygulamasına son verilmesi, belediye eşbaşkanlarının görevlerine iade edilmesi ve AİHM ile AYM kararlarının uygulanması istendi. Açıklamada, Kürt sorununun çözümünün Türkiye’de demokrasi standartlarını yükselteceği belirtilerek, kalıcı barışın bir an önce sağlanması için tüm kesimlere sahiplenme çağrısı yapıldı.

	&nbsp;

	Xarpêt

	&nbsp;

	Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Qovanciyan (Kovancılar) İlçe Örgütü, 1 Eylül Dünya Barış Günü kapsamında ilçe binasından saat kulesi önüne doğru yürüyüş gerçekleştirdi. DEM Parti Qowanciyan Gençlik Meclisi üyesi Yusuf Karaman, sürecin desteklenmesi gerektiğini kaydetti. &nbsp;&nbsp;

	&nbsp;

	Açıklama ‘Bijî berxwedana gelê Kurd” sloganıyla son buldu.&nbsp;

	&nbsp;

	Konya&nbsp;

	&nbsp;

	DEM Parti Konya İl Örgütü de 1 Eylül dolayısıyla açıklama gerçekleştirdi. İl binasında yapılan açıklamada DEM Parti Konya İl Eş Başkanı Mulla Şimşek konuştu. Açıklamada, “27 Şubat Barış ve Demokratik Toplum çağrısı başta Ortadoğu olmak üzere dünya halklarının barış ve kardeşlik temelinde demokratik, eşit ve özgür bir şekilde bir arada yaşamanın çözümünü sunmuştur. &nbsp;Savaşa ve çatışmalı süreçlere karşı barışın yaşattığı gerçeğini deneyimlediğimiz bu tarihi eşikte barışın tüm halklar için hayati önemde olduğu ortadadır” diye belirtti.

	&nbsp;

	&nbsp;

	&nbsp;