“Film ve dizi platformlarında yayımlanan yapımların önemli bir bölümünde, erkek egemen zihniyetin ürünü olan şiddet ve katliam sahneleri; güç, para, saygınlık ve karizma ile ilişkilendirilerek topluma sunuluyor.”

 

Evin Çiftçi  

 

Kürdistan ve Türkiye metropollerinde son zamanlarda şiddet ve katliam vakalarının arttığı görülüyor. Bu durum, devletin özel savaş politikalarının genç ve çocukların üzerinde işlediğinin sonucudur. Madde kullanım yaşının giderek düşmesi, uyuşturucu satış alanlarının özellikle okul çevreleri başta olmak üzere yaygınlaşması ve kullanımın görünür hale gelmesi, şiddet ve suç ortamının oluşmasında etkili olan önemli faktörler arasında yer alıyor. Geçtiğimiz günlerde Mereş ve Sêwereg’de yaşanan şiddet ve katliam olayları, çok boyutlu toplumsal krizin ne denli derin olduğunu bir kez daha somut biçimde ortaya koydu. 

 

Mafya güzellemesi

 

Film ve dizi platformlarında yayımlanan yapımların önemli bir bölümünde, erkek egemen zihniyetin ürünü olan şiddet ve katliam sahneleri; güç, para, saygınlık ve karizma ile ilişkilendirilerek topluma sunuluyor. Bu temsil biçimi, özellikle gençler ve çocuklar açısından şiddeti özendirici bir etki yaratıyor. Polisiye ve mafya temalı dizilerde kadınların geri planda bırakılması, erkek egemen zihniyetin medya aracılığıyla yeniden üretildiğini gösteriyor. Şiddet ve iktidar erkekler üzerinden kurulur, kadınlar ise ya yok sayılır ya da sistemin vermiş olduğu rollerle sınırlandırılır. Bu durum ise günümüzde yaşanan kadın ve çocuk katliamlarının bir sonucudur diyebiliriz.

 

Yaratılan algı

 

Televizyonlarda “7+” yaş kategorisiyle yayınlanan dizi ve filmlerde de görüldüğü üzere, şiddet ve suç içeriklerinin görünür hale gelmesi, özellikle erkek çocukların gelişim sürecinde bu davranışları normalleştirmesine ve model almasına zemin hazırlıyor. Erkek çocuklara silah ve çatışma odaklı oyuncakların, kız çocuklara ise ev içi rolleri simgeleyen oyuncakların üretimi, pazarlaması ve satışı, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini daha çocuklukta inşa ediyor. Bu durum, erkeklik ile şiddet arasında doğrudan bir bağ kurarken, kız çocuklarını bağımlı rollere hapsediyor.

 

Medyanın katliam ve şiddet vakalarında etkisi 

 

Yaşanan katliam ve şiddet vakalarında medyanın etkisi belirgin bir şekilde öne çıkıyor. Film ve dizilerde kullanılan kesici, delici ve ateşli aletlerin görsel olarak vurgulanması ve arka planda çalınan müziklerle şiddetin dramatize edilmesi, bu içerikleri estetik bir forma dönüştürüyor. Bu durum, şiddetin gerçekliğini gizleyerek onu tüketilebilir bir “gösteri”ye çeviriyor; dijital medyada yeniden üretilen videolarla da bu döngü sürekli hale geliyor.

 

Katliam ve şiddet vakalarında haber dilinin önemi

 

Katliam ve şiddet olaylarına dair yapılan haberlerin içeriği, kimi zaman şiddeti görünür kılmanın ötesine geçerek, olayın yeniden yaşanmasına sebebiyet veriyor. Haberde yazılan başlıklar olay esnasında kullanılan ateşli silah ve kesici aletlerin detaylı bir şekilde sunulması, şiddet ve katliamların toplumda daha çok ve tekrarının yaşandığı görülebiliyor.  

 

Ateşli-kesici-delici silahlara ulaşmanın kolaylığı

 

Çocukların ateşli silahlara erişiminin kolay olması özellikle şehirlerde çeteleşme eğilimlerini artıran önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Bunun yanı sıra özel savaşın bir diğer uygulama alanı olan madde kullanımına karşı tepkisiz ve etkisiz kalınması çeteleşme ve şiddet ortamının oluşmasının zeminini oluşturuyor. Madde kullanım yaşının giderek düşmesi ve bazı bölgelerde bu durumun artması, çocukların riskli çevrelere daha erken dahil olmasına yol açıyor.

 

Oyunlar suç pratiğini mi öğretiyor?

 

Telefonlarda dijital oyunların da doğrudan olmasa da dolaylı olarak etkisi büyük. Öldürücü ve şiddet temalı oyunların oynanması ve oyunların sonunda kazanın ödüllendirilmesi de çocuk psikolojisinde “Şiddetle kazanabilirim” algısına yol açıyor.

 

Sonuç olarak, bu içeriklere karşı etik bir yayın dili oluşturulması, şiddetin toplumsallaşmasının önüne geçmek açısından hayati bir rol oynuyor.