'Dengê kurdan yek e, divê Kongreyeke Neteweyî were damezrandin'

2026-01-28 09:03:25


	 

	Oznûr Deger - Rozerîn Gultekîn

	 

	WAN - Hevberdevka Înîsiyatîfa Yekîtiya Demokratîk Gulcan Kaçmaz Sayyîgît ku li Rojava gelek hevdîtin li dar xist, diyar kir ku êrîşên li ser Rojava berdewama komploya navneteweyî ye û got: "Cara yekem bi yek dengî bûn yek û divê Kongreya Neteweyî ya Kurd bê avakirin."

	 

	Di demekê de ku HTŞ bi piştevaniya Tirkiyeyê êrîşên xwe yên li ser Rojava didomînin, berxwedana şervanên YPJ/YPG û QSD, bi gelê herêmê re li ser bingeha xweparastinê berdewam dike. Li bajarê Kobanî ku zêdetirî hefteyekê ye di bin dorpêçê de ye û pêdiviyên bingehîn ên wekî elektrîk û avê tê de nînin. Herî kêm 5 zarok ji sermayê mirine û gelek sivîl jî di êrîşan de hatin qetilkirin. Di demekê de ku gelek kom ji çar aliyên cîhanê, bi taybetî ji her çar perçeyên Kurdistanê, daxwaza vekirina korîdorekê dikin da ku alîkariya mirovî bigihînin Kobanî, rayedarên dewleta Tirk ne tenê vekirina sînoran red kirine, lê di heman demê de li ser vê mijarê bêdeng mane.

	 

	Di 22'yê Çile de, şandeyek ku ji Hevseroka Partiya Wekhevî û Demokrasiya Gelan (DEM Partî) Tulay Hatîmogullari û nûnerên rêxistinên civakî yên sivîl û pîşeyî pêk dihat, berê xwe dan Rojava û bi gelek saziyan re hevdîtin pêk anîn. 

	 

	Hevberdevka Înîsiyatîfa Yekîtiya Demokratîk Gulcan Kaçmaz Sayyîgît di nav şandeyê de cih digirt derbarê mijarê de ji ajansa me JINNEWS'ê re axivî. 

	 

	'Ev êriş berdewamiya komployeke navneteweyî ye'

	 

	Gulcan Kaçmaz diyar kir ku êrîşên 6'ê Çile li dijî taxên Eşrefiye û Şêx Meqsûd ên Helebê yên ku Kurd lê dijîn encama planeke demdirêj û kûr bûn û tekez kir ku ev yek bi van her du taxan ve sînordar nebû. Gulcan Kaçmaz diyar kir ku ev rewş konseptek şer nîşan dide û diyar kir ku gelek hêzên navneteweyî tê de beşdar bûne û got: "Ev êrîş berdewamiya komployeke navneteweyî ne. Ev êrîş ne tenê êrîşên li ser du taxan in, lê destwerdanek li dijî modela nû ya jiyanê, rêya sêyemîn e. Li aliyekî êrîşek li dijî modela nû ya jiyanê ya ku ji hêla jinan ve tê rêvebirin heye, li aliyê din em dizanin ku hişek heye ku hewl dide rê li ber şerekî Kurd-Ereb veke."

	 

	'Di sedsala 21'an de ji ber sermayê jiyana xwe ji dest dan'

	 

	Gulcan Kaçmaz, destnîşan kir ku gelê Rojava ne tenê li dijî HTŞ'ê, lê di heman demê de li dijî gelek hêzên din jî şer dike û destnîşan kir ku li wir polîtîkayeke şerê taybet tê meşandin û wiha dirêjî da axaftina xwe: "Wê tekez kir ku ev polîtîkaya şerê taybet ku ji aliyekî ve bi tank û topan tê meşandin û ji aliyê din ve mirovan mehkûmî birçîbûn, tîbûn û sermayê dike, di meriyetê de ye. Piştî ku HTŞ ket Reqqayê, elektrîka ji bendavê ber bi Kobanî ve diçû qut kirin. Ne elektrîk, ne înternet, ne av û ne jî xwarin heye. Em qala 5 zarokên Kurd dikin ku di sedsala 21'an de ji ber sermayê jiyana xwe ji dest dan. Em di qonaxekê de ne ku trajediya mirovî di lûtkeya xwe de ye. HTŞ ne bi tenê ye û yek ji hêzên li pişt wê Tirkiye ye. Wezîrê Parastina Neteweyî û Wezîrê Karên Derve yê Tirkiyê di her firsendê de radigihînin ku ew piştgiriyê didin HTŞ'ê û wê piştgiriyê bidinê. Ji ber vê yekê Şer hêza xwe ji van çavkaniyan digire. Em bi zihniyetek ku sînoran nas nake re rû bi rû ne û tevî agirbestê jî bi awayekî har êrîşên xwe didomîne."

	 

	'Hewl didin ku ereb û kurdan bikin dijmin'

	 

	Gulcan Kaçmaz, diyar kir ku Rojava herêmeke ku mirov lê bi hev re dijîn e û wiha axivî: "Zihniyetek heye ku bi taybetî hewl dide ereb û kurdan li dijî hev rake û li ser vê bingehê şerekî bide destpêkirin. Her wiha beşek heye ku bi israr naxwaze ev şer çêbibe. Bi rêya HTŞ'ê konseptek şer hatiye danîn da ku bi veguherandina herêmê bo qada şer bi rêya şerê di navbera Ereb û Kurdan de, statu û hemû destkeftiyên Kurdan bi tevahî ji holê werin rakirin. HTŞ li ser erdê xuya dike, lê zihniyeta wê ya DAIŞ'ê û hêzên navneteweyî ye. Armanca sereke ew e ku bi rêya vê şerî li dijî paradîgmayê şer bê kirin."

	 

	'Her kesî çav û guhên xwe girtine'

	 

	Gulcan Kaçmaz berxwedan û serkeftina Kobanî ya 2014'an bi bîr xist û got ku ew serdem serdemeke ku Kurd bi ruhê yekîtîyê tevgeriyane bû û wiha dirêjî da axaftina xwe: "Berxwedana Kobanî û ruhê wê berxwedaneke wisa derxist holê ku 1'ê Mijdarê wekî Roja Kobanî ya Cîhanê hate ragihandin. Wê demê her kesî berxwedana Kobanî hembêz kir. Gelek mêvan çûn ku pergala ku li Rojava hatiye avakirin bi çavên xwe bibînin. Îro em dibînin ku hêzên navneteweyî rasterast di van êrîşan de cih digirin, ji ber vê yekê ew bêdeng in. Her kesî çav û guhên xwe girtine, lê rastiyeke Kurdan heye, rastiyeke Rojava û Şoreşa Kobanî. Her kesê ku di vê pêvajoyê de bêdeng dimîne di vî şerî de berpirsiyar e. Ew ji mirina her zarokekî û her dilop xwîna ku li wir tê rijandin berpirsiyar in. Her kesê ku vî şerî da destpêkirin û piştgirî da, û her kesê ku bêdeng dimîne, di vî şerî de para wî heye. Divê her kes vê bibîne û ji vî şerî re bêje 'raweste'."

	 

	'Divê Kongreya Neteweyî ya Kurd were damezrandin' 

	 

	Gulcan Kaçmaz, tekez kir ku di tevahiya dîrokê de ji bo yekîtiya neteweyî ya Kurd hewldanên girîng hatine kirin û destnîşan kir ku ev hewldan têrê nakin. Gulcan Kaçmaz, girîngiya eşkerekirina ruhê yekîtiya neteweyî li hember êrîş û meylên weha destnîşan kir û wiha domand: "Di pêvajoya Kobanî ya 2014'an de, mirovahiyê bi ruhekî wisa van êrîşan paşve kişand. Ne tenê li çar perçeyên Kurdistanê, lê di heman demê de kurdên li dîasporayê yên ji Rûsyayê bi yek dengî yekgirtî ne û dibêjin ku Kurdistan yek e. Cara yekem e ku em dibînin ku mirovên bi nêrînên ewqas cuda û ji partiyên cuda ji hêla siyasî û stratejîk ve li kolanan têne cem hev. Dîtina rihê yekîtiya neteweyî ecêb e, lê dibe ku me bikaribûya van êrîşan qismî asteng bikira ger me bêyî wan yekîtî bikira. Rastiya ku Kurd li her derê li kolanan bi rihek hevpar in nîşan dide ka ew çiqas çalak in ji hêla siyasî ve. Ev wêne nîşanî me dide ku divê niha Kongreya Neteweyî ya Kurd were damezrandin. Dîrok vê berpirsiyariyê dide me. Dema ku ev kongre pêk were, ev êrîşên li dijî Kurdan dê bi vî rengî bêşerm çênebin. Wekî Înîsiyatîfa Yekîtiya Demokratîk, ji damezrandina xwe ve, em hewl didin ku bi hemî partiyên siyasî, rêxistinên civaka sivîl û gel re werin cem hev. Em lêkolînên cidî dikin ka çima yekîtiya neteweyî girîng e, divê çi rêbaz werin bikar anîn da ku ew pêk were û dema ku ew pêk were dê çi derkeve holê. Em bi beşên din ên Kurdistanê re jî di têkiliyê de ne. Em ê van hewldanan di astek stratejîktir de bidomînin."

	 

	'Em amade ne ku bi her awayî xwe biparêzin'

	 

	Gulcan Kaçmaz behsa serdana Rojava ya di 22'ê Çile de kir û diyar kir ku wan rewşa li erdê şopandine û civîn li dar xistine û wiha got: "Bi partiyên siyasî, rêxistinên jinan, rêxistinên civaka sivîl û nûnerên têkiliyên derve re civiyane ku nêrînan biguherîninç Konferansa Neteweyî ya Kurd di 26'ê Nîsana 2025'an de li bajarê Qamîşloyê pêk hat. Ez dixwazim hin cûdahiyên di navbera Rojavaya wê demê û Rojavaya îro de bînim ziman. Modelek nû ye; her der zindî ye, her der têdikoşe ku ev model bikeve jiyanê. Niha têkoşînek cidî ji bo parastina van destkeftiyan tê meşandin. Li her kolan û taxê, ji 7 heta 70 salî mirovên ji her temenî hene ku amade ne ku xwe biparêzin. Ez behsa sivîlên ku xwe û kolanên xwe diparêzin dikim, hin bi pitikan, hin bi çekan. Sivîl hewl didin ku axa xwe biparêzin. Sivîl hewl didin axa xwe biparêzin. Tiştê ku ji têkiliyên me derket ev bû: 'Em naxwazin şer bikin. Me qet nexwest şer bikin, lê li vir hişmendiyek heye ku me neçarî şer dike. Komployek navneteweyî heye. Di vê yekê de avahiyek pir kûr heye. Em bi hezaran salan li vir bi ereban re dijîn, û di navbera kurd û ereban de qet şer çênebûye, lê îro hişmendiyek bi berdewamî hewl dide me bikişîne vê rewşê. Em naxwazin bi kesî re şer bikin, ne tenê bi ereban. Em dixwazin li ser axa xwe bijîn, bi zimanê xwe biaxivin. Em dixwazin rêya aştî û danûstandinê vekirî bimîne. Em naxwazin şer bikin, lê heke ev êrîşên domdar ên li dijî me berdewam bikin, em amade ne ku bi her awayî xwe biparêzin.'"

	 

	'Kurdistan yek welat e'

	 

	Gulcan Kaçmaz Sayyîgît wiha dawî li axaftina xwe anî: "Pêwîst e bi rêya laşê jinê, bi rêya porê jinê peyamek ji tevahiya cîhanê re were şandin. Bi taybetî jî divê hemû jin piştgiriyê bidin şoreşa li wir. Banga min ji bo sazî û rêxistinên navneteweyî ev e: hûn dikarin şerê li wir rawestînin. Ger em bi hev re tevbigerin, em dikarin vî şerê qirêj rawestînin. Banga min a din ji bo gelê Kurd e. Kurd li her derê daketine qadan û dibêjin 'Kurdistan yek welat e'. Ev ruh ew ruh e ku dê serkeftinê bîne me. Ji bo ku ev bi aştî û serkeftinê bi dawî bibe, divê her beşek ji civakê li deverên xwe û li gorî şiyanên xwe ji vê re bêje 'raweste'. Ji ber ku Rojava şeref û şoreşa hemû mirovahiyê ye. Divê em piştgiriyê bidin şoreşa Rojava."