Ver bi 1ê Gulane: Têkoşînê ma semedê ekonomîyêk azad o 2026-04-30 10:09:26   Buşra Turan   ÎDIR - Naîme Sîncî 30 serrî yo û Kardelen Koroglu zî 11 serrî yo Îdirî de esnafîye kenê, bale antî têkoşînê ekonomîya azade û vatî: “Merdim bi qezencê xo azad o.”   1ê Gulane Roşanê Karker û Kedkaran sey rojêk ke bi milyonan kesî waştişê şertê cuyêk merdimayî, adilî û asayîş wazenê, pêşwazî kenê. La Tirkîya de semedê cinîyanê kedkaran nê waştişî semedê krîzê ekonomî, mesrefê zêde roje bi roje zehmetêr benê. Goreyê dayeyê TUÎK’î yê serra 2024ine dayeyê tewrbîyayîşê cinîyan ê hêzê xebate se ra 36 a. Esnafê qijî yê cinîyan bi problemanê asayîşê komelî û bacî rî bi rî yenê. Raporê Wezaretê Asayîşê Xebate û Komelî nîşan dano ke cinîyê wayîrê karsazî se ra 60 ra zêdeyê înan semedê krîzê ekonomî karsazîye girewtî yan zî bi rîskê girewtişî rî bi rî ameyî.   Naîme Sîncî ke 30 serrî yo Îdirî de esnafîye kena û Kardelen Koroglu ya ke 11 serrî yo esnafîye kena, ver bi 1ê gulane ajansê ma rê qisey kerdî.   ‘Merdim bi qezencê xo azad o’   Naîme Sîncî a ke mexazeyê aye ya cilî est a va ke bi serran esnafîye kena û cinîyê cuya xebate de zehmetîyanê pîlî ancenê. Naîme Sîncî bale ant azadîya ekonomî û wina va: “1994ine ra heta nika esnafîye kena. Verê atolyeya ma ya tekstîlî estbî. Dima ra semedê problemanê ekonomî ma girewtî. 20 serrî yo zî na xebate kena. Sereyê sibayî wurzena yena tîya. Semedê yew cinîye zehmet o. Pêwa heme zehmetîyan xebata xo kena. Rewşa ekonomî şima zanê. Ma esnafê qijî zor û zehmetî de bê zî ma mecbur xo ver bidê. Semedê yew cinîye azadîya ekonomî zaf muhîm a. Wexto ke merdimî bi qezencê xo çîyêk kenê merdimî azad ê.”   ‘Ez hewl dana ke keda xo bîyarî sewîyeya berz’   Kardelen Koroglu zî a ke 2009ine de dest bi kuafuro kerd, bi merkezê weşikbîyayîşî dewam kena. Kardelen Koroglu bale ant zor û zehmetîyanê cuya xebatî ya semedê cinîyan û wina va: “11 serrî yo xebata xo domnena. Ez sey merkezê bûkanî, por, turban, nê çîyan merkezê xo de domnena. Zor û zehmetî zaf zêde yê. Cografyaya ma de rewşa cinîye hîna zehmetêr a. Semedê cinîyanê kedkar hîna zehmetêr a. Mi dest bi kursî kerd û heta nika tu kesî rê nêxebitîyaya. Mi cayê xebate semedê xo akerd. Yê ke mi da zorî keye bî. Eke mi cayê xebate nêkerdêne keyeyî nêverdayîne ez bixebitî. Ez game bi game aver şîya. Ez wazena keda xo bîyarê sewîyeya berz.”   ‘Ganî cinî her wareyî de bê’   Kardelen Koroglu bale ant krîzê ekonomî û va ke ganî cinî sektorê cîyayan de ca bigîrê û va: “Bac, qedexe û caardişê wina cinîyan hîna zêde asteng kenê. Mi no fehm kerd, ganî êdî cinîyê sektorê ceryan, dekorasyon û yê bînan de zî ca bigîrê. Ganî cinî huner bimusê. Meseleya musayîşê meslegî de ganî cinî xo aver berê. Ê hewl danê cinîyan bixebitnê û pere qezenc nêkerê. Ganî cinî hemverê nê caardişan sereyê xo nêtewênê.“​​​​​​​​​​​​​​​​