Oya Ersoy: Semedê aştî qanûnî hewce kenê 2026-05-05 09:21:18     STENBOL - Hemsereka Pêroyî ya ÎHD’yî Oya Ersoy dîyar kerd ke prosesê Aştî û Cimatê Demokratîkî de pîya bi garantîya huqûqî pabeyê gamanê dewlete yê û destnîşan kerd ke semedê çareserîya problemê kurdî ganî îmkanî bêrê dayîş ke Abdullah Ocalan sîyasat bikero.   Bi vengdayîşê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî, PKK’yî Gulana 2025ine de çekê xo veşnayî û serê prosesê “Aştî û Cimatê Demokratîkî” ra serrêke vîyart, dewlete hema zî semedê garantîkerdişê prosesî tu gamê verbiçimî nêeştî.   Hemsereka Pêroyî ya Komeleya Heqanê Merdiman (ÎHD) Oya Ersoy, qetî kerd ke proses nêeşkeno mîyanê “parantezê terorî” de bêro sînordarkerdiş û venga garantîya qanûnî ya lezîne û pêkerdişê cimatî kerd.   Sîyasatêko demokratîk   Oya Ersoy, ard vîr ke derheqê senînîya garantîkerdişê tewrbîyayîşê cimatî yê dimayê çekverdayîşî de vengîyêka qanûnî est a û dîyar kerd ke entegrasyon goreyê mîqyasê Neteweyanê Yewbîyayeyan (NY) mecbûrî yo. Oya Ersoy wina qisey kerd: “PKK’yî dîyar kerd ke çekî ronayî, la pey cî çi beno? Ganî merdimê ke vejîyayî koyan, bieşkê nê herêmî de biciwîyê û tewrê sîyasatê demokratîkî bibê. Nê merdimî tutê na netewe yê. Ganî garantîyêk û çarçeweyêka qanûnî ke heme kesan gêna mîyanê xo, bêmabêne bêra awankerdiş. Ganî rayîr bêro akerdiş ke nê merdimî bieşkê wayîrê heqanê xo vecîyê û bi hawayêkê demokratîkî na herre de biciwîyê.”   Awankerdişê Komîsyonê Rastî û Edaletî   Oya Ersoy bi vatişê ke rîbirîbîyayîşê bi vîrê vîyarteyî kemerê bingehîn ê aştîya mende ya, dîyar kerd ke merdişê Gulîstan Doku mîsalêk hêrişanê serê bedenê cinîyan o û wina dewam kerd: “Ma vîrardişê pêrodayîşêkê 40 serrî yê. Bê rîbirîbîyayîşê vengkerdişê dewan û cînayetanê failê ci nêdîyarî, averşîyayîş nêbeno. Bi taybetî, ganî pratîkanê selahîyetdaranê dewlete yê ke wayîrê îqtîdarê bêsînor ê, sey hedîseya Gulîstan Doku de aseno û bedenê cinîyan sey xenîmetê şerî vînenê, hesab bêro persayîş. Awankerdişê Komîsyonê Rastî û Edaletî şertêko muhîm o semedê caardişê prosesî ke hetê NY’yî ra sey edaletê întîqalî yenê pênasekerdiş. Ganî no komîsyon bi tewrbîyayîşê hem partîyanê sîyasîyan hem zî pawîtoxanê heqanê merdiman bêro awankerdiş, ta ke ‘ancî qet nêbo’.”   Lazimîya ‘Heqê Hêvîye’   Hemsereka Pêroyî Oya Ersoy, dîyar kerd ke ‘Heqê Hêvîye’ têna na mana de ya ke her kesê ke zîndan de yê, heqê înan est o ke pey demêkê dîyarkerdeyî bêrê veradayîş, eke wina nêbo o beno cezayê dardekerdişî û ard ziwan: “Eksê demanê verênan, no proses bi muxatabê ci yê raştînî, Abdullah Ocalanî, yeno rayraberdene û no hetêko pozîtîf o. Semedê çareserîya problemê kurdî, lazimî bi ci esta ke Abdullah Ocalanî rê îmkanî bêrê viraştiş ke sîyasat bikero. Hemwelatîbîyayîşê têduştî, cuye bi ziwanê dayîke û xurtkerdişê îdarekarîyê herêmîyan semedê awankerdişê rejimêkî ke heqanê merdiman gêno vernî, mecburî yê. ‘Heqê Hêvîye’ zî ganî sey parçeyê nê awankerdişê demokratîkî bêro vînayîş.”   Semedê aştîyêka mende çimdarîye   Oya Ersoy, bale ant serê yewîya mîyanneteweyî ya semedê çimdarîkerdiş û garantîkerdişê prosesî û wina qiseykerdişê xo peynî ard: “Garantîyê raştînî yê aştîye pawîtoxê heqanê merdiman, sendîkayî û rêxistinê komelê demokratîkî yê nê herêmî yê. Labelê, binpaykerdişê heqanê merdiman cayêk de, binpaykerdişê heqanê merdiman o. Ma, sey pawîtoxanê heqanê merdiman, wezîfeyê Komîsyonê Çimdarîya Çimê Hirêyînî gênê xo ser. Her çiqas mîsalê çarhetê dinya de qonaxê bêçekbîyayîşî de rolê garantorî nîşan danê zî, herêma ma de, çekî verê ra ameyî ronayîş. Nê qonaxî de, garantoro raştîn têkoşînê hembeşî û çimdarîya pawîtoxanê heqanê merdiman ê çarhetê dinya yo. Ganî na çimdarîye semedê aştîyêka mende û bi rûmetî bêra asankerdene.”