Melek Avcı  

 

ANKARA - Jineoloji Düşünce ve Araştırmalar Merkezi Başkanı Dr. Dina Muhsin Ali, jineoloji eksenli üretilen bilginin kalkınma, demokrasi ve adalet süreçlerine katkı sunmasını hedeflediklerini belirterek, Kahire'deki merkezin kadınların bilgi üretimindeki rolünü güçlendirecek, farklı düşünce geleneklerini buluşturacak ve Arap halkında yeni bir entelektüel tartışma zemini oluşturacağını söyledi. 

 

Mısır'ın başkenti Kahire'de, Haziran ayında çok sayıda akademisyen, düşünür, gazeteci ve kamuoyunun tanınan isimlerinin katılımıyla Jineolojî Düşünce, Araştırma ve Danışmanlık Merkezi açıldı. Filistin, Sudan, Yemen, Suriye ve Irak'tan katılımcıların yer aldığı etkinliğe, Dr. Mona El-Hadidi, Dekan Dr. Suzan El-Kalini, Dr. Azza El-Fatihi, Filistinli Kadınlar Genel Birliği Başkanı Prof. Amal El-Aksa, akademisyen ve siyasetçi Dr. Kerime El-Hefnavi, gazeteci-yazar Elhami El-Meligi, avukat Dr. Selva Absam, Prof. Mona Şemmah ve Prof. Mona Neşat'ın da aralarında bulunduğu çok sayıda isim katıldı. 

 

Jineoloji Düşünce ve Araştırmalar Merkezi Başkanı Dr. Dina Muhsin Ali, Kahire’de neden bir Jineoloji merkezine ihtiyaç duyulduğunu anlattı. 

 

Bu merkezin kuruluşunun, Arap bölgesinin hızlı toplumsal, kültürel ve ekonomik dönüşümler yaşadığı bir döneme denk geldiğini söyleyen Dina Muhsin Ali, bu dönüşümlerin, kadının toplumdaki rolü ve toplumsal yaşamın inşasına katkısına ilişkin birçok yerleşik kabulün yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kıldığını belirtti. Dina Muhsin, “Bu anlayışla merkez, kadınların gerçek yaşam deneyimleri ve birikimlerinden hareket eden bilimsel bilgi üretimine yönelik giderek artan ihtiyaca yanıt vermeyi, akademik araştırmaları kalkınma, toplumsal adalet ve politika üretimiyle buluşturmayı amaçlamaktadır. Ayrıca merkezin, Arap dünyasındaki kadın ve erkek araştırmacılar arasında diyalog, bilgi üretimi ve iş birliği için ortak bir platform olması hedefleniyor” dedi. 

 

Toplumlar neden jineolojiye ihtiyaç duyar?

 

Jineolojiye artan ilginin temelinde, toplumsal adalet, eşitlik, kadının kalkınmadaki rolü ve barışın inşası gibi konuların olduğunu söyleyen Dina Muhsin Ali, “Bunun yanı sıra, kadın sorunlarını anlamaya yönelik yeni bilgi üretim yöntemlerine duyulan arayış da bu alana olan ilgiyi genişletmiş ve aynı zamanda jineolojinin her Arap toplumunun kültürel ve toplumsal özgünlüğüne uygun biçimde okunması ve geliştirilmesine özen gösterilmesini sağlamıştır. Jineoloji, Arap dünyasındaki kadın çalışmaları ve feminist araştırmaların zengin birikiminin yerine geçmeyi değil, bilginin nasıl üretildiği, tarihi kimin yazdığı ve kadınların deneyimlerinin özgün bir bilgi kaynağı olarak nasıl değerlendirilebileceği gibi yeni sorular ortaya koyarak bu birikime katkı sunmayı amaçlıyor. Aynı zamanda jineoloji, akademik araştırmalar ile toplumsal gerçeklik arasındaki ayrımın aşılmasını savunurken bilginin, toplumsal sorunları anlamaya ve bu sorunlara uygulanabilir çözümler geliştirmeye hizmet eden bir araç haline gelmesi gerektiğini vurgulamaktadır” ifadelerini kullandı. 

 

‘Bağımsız araştırma merkezinin varlığı yenilik alanı sunuyor’

 

Bu doğrultuda, merkezin önüne koyduğu hedeflerden bahseden Dina Muhsin Ali, “Merkez, disiplinlerarası araştırmaları teşvik etmeyi, kadın araştırmacılar ile araştırmacılara kadın meselelerini toplumsal, kültürel, ekonomik, hukuki ve tarihsel boyutlarıyla ele alabilecekleri bir çalışma alanı sunmayı önüne hedef olarak koymuştur. Bunun yanı sıra saha araştırmalarının yürütülmesine önem verilecek, konferanslar ve çalıştaylar düzenlenecek, kitaplar ve bilimsel süreli yayınlar yayımlanarak Arap dünyasındaki akademik üretimin zenginleştirilmesine katkı sağlayacağız. Üniversitelerin kadın çalışmaları alanında yürüttüğü önemli çabalara rağmen, bağımsız bir araştırma merkezinin varlığı daha geniş bir hareket ve yenilik alanı sunuyor. Böyle bir yapı, bölgesel ve uluslararası ortaklıkların geliştirilmesine, uygulamalı araştırmaların yürütülmesine ve sivil toplum kuruluşları ile karar alıcılarla doğrudan iletişim kurulmasına olanak sağlar. Bu nedenle merkezin amacı üniversitelerle rekabet etmek değil, onlarla tamamlayıcı bir ilişki kurarak bölgedeki bilimsel araştırma ekosistemini güçlendirmektir” diye belirtti. 

 

'Toplumsal dönüşüme katkı sağlayacak' 

 

Dina Muhsin Ali, şöyle devam etti: “Jineoloji, temel düşünsel referanslarından biri olarak, Abdullah Öcalan'ın kadın özgürlüğü ile toplumun özgürlüğü arasındaki ilişkiye dair ortaya koyduğu tezlerden hareket etmektedir. Söz konusu tezler, bölgenin karşı karşıya bulunduğu siyasal, toplumsal ve kalkınmaya ilişkin sorunlar ışığında bugün akademik ve entelektüel çevrelerde tartışılmaktadır. Merkez ise bu fikirleri, incelenmeye ve tartışılmaya değer düşünsel yaklaşımlardan biri olarak ele alıyor. Bununla birlikte farklı düşünce ekollerine ve insanlığın ortak bilgi birikimine açık bir yaklaşım benimsemektedir. Toplumsal adalet, yurttaşlık ve toplumsal katılım üzerine sorular ortaya koyan her bilgi üretim projesinin kamusal tartışmayı zenginleştirebileceğine inanıyoruz. Jineolojinin bilimsel diyaloğu güçlendirmesi, kadınların kamusal yaşama katılımını artırması ve yaşamın gerçekliğiyle daha güçlü bağ kuran bilgiler üretmesi halinde, bunun kalkınma, demokrasi ve toplumsal dönüşüm süreçlerine olumlu katkılar sunacağına inanıyoruz.”

 

'Ortak çözümler geliştirilmeli'

 

Bölgede, kadınlar ve kadın araştırmacıların iş birliğinin deneyim ve bilgi paylaşımı açısından en önemli yol olduğunu söyleyen Dina Muhsin Ali, Arap bölgesindeki kadınların karşı karşıya bulunduğu sorunlar ve ulusal bağlamlar farklılık gösterse de birçok ortak noktada kesiştiğini belirtti. Dina Muhsin, “Bu nedenle bilimsel ve kültürel iş birliği ağlarının kurulmasını önemli görüyoruz. Böylece her toplumun kendine özgü koşullarına saygı gösterilerek ortak çözümler geliştirme olanakları güçlendirilebilir. Filistin, Sudan, Irak, Suriye, Mısır ve diğer ülkelerden gelen, farklı deneyimlere sahip kadınların insan onuru, adalet, katılım, eğitim ve çalışma hakkı ile karar alma süreçlerine katkı gibi ortak değerler etrafında bir araya gelebileceğine inanıyoruz. Bilimsel araştırma ve kültürel diyalog ise bu çeşitliliği bir güç ve yaratıcılık kaynağına dönüştürmenin en etkili yolu olmayı sürdürüyor” diye belirtti. 

 

‘Bilimsel araştırmayı her alanda yayacağız'

 

Bu merkezde ilk aşamada önceliklerinin bilimsel araştırma ve inceleme programlarını hayata geçirmek, kadın araştırmacılar ve gençlerin kapasitelerini geliştirmeye yönelik eğitim programları düzenlemek, konferanslar ve sempozyumlar organize etmek, hakemli bir bilimsel dergi ile uzmanlık yayınları çıkarmak ve üniversiteler, araştırma merkezleri ile sivil toplum kuruluşlarıyla iş birlikleri kurmak olduğunu belirten Dina Muhsin, “Yanı sıra, kadınların güçlenmesini ve sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen araştırmalar ile politika önerileri hazırlanacak, etik ilkeler gözetilerek yapay zekâ araçlarından bilimsel araştırma ve bilgi yönetimi alanlarında yararlanılacaktır.

 

Düşünce ve araştırma alanı

 

Jineoloji Düşünce, Araştırma ve Danışmanlık Merkezi'nin, bilgi üretimi ve bilimsel diyalog alanında öncü bir Arap platformuna dönüşmesini, araştırmacılar, kadın araştırmacılar ve bilimsel kurumlar arasında bölgesel bir iş birliği ağı kurulmasına katkı sunmasını hedefliyoruz. Böylece kadın çalışmaları ve jineoloji alanlarında Arap dünyasındaki iş birliğinin güçlenmesini; bilginin ise kalkınma, birlikte yaşam, adalet ve toplumsal ortaklığın itici gücü haline getirmeyi amaçlıyoruz. Bu vizyon doğrultusunda, merkezin yalnızca bir araştırma kurumu olmanın ötesine geçerek, sağlam temellere dayanan Arap bilgi üretiminin gerçekleştirildiği bir düşünce ve araştırma alanı olmasını umut ediyoruz. Böyle bir bilgi üretiminin kalkınmaya katkı sunacağına, diyalog, birlikte yaşam ve iş birliği değerlerini güçlendireceğine ve kadınların daha istikrarlı ve adil bir geleceğin inşasında temel bir ortak olarak toplumsal yaşama katılımını destekleyeceğine inanıyoruz” diye konuştu.