HABER MERKEZİ - Basın meslek örgütleri ile basın ve ifade özgürlüğü kuruluşları, gazetecilerin tutuklanması ve dijital medya hesapları ile haber sitelerine yönelik erişim engellerine tepki göstererek, “Gazetecilik suç değildir” dedi.

 

Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG), Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA), Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) ile basın meslek örgütleri ve basın ve ifade özgürlüğü kuruluşları, gazetecilere yönelik tutuklamalar ile onlarca dijital medya hesabı ve haber sitesine getirilen erişim engellerine ilişkin ortak açıklama yaptı.

 

Açıklamada, gazeteci Tuğba Tekerek’in Gürcistan’daki LGBTİ+ hareketine ilişkin yaptığı bir haber nedeniyle soruşturmaya dahil edilerek tutuklanmasına tepki gösterildi. Tuğba Tekerek’in tek bir haber içeriği nedeniyle özgürlüğünden alıkonulmasının, insan hakları alanındaki haberciliğin ceza soruşturmalarının konusu haline getirildiğini gösterdiği belirtildi.

 

‘82 kişi tutuklandı’

 

Açıklamada, 12 Eylül’de İstanbul 7’nci Sulh Ceza Hâkimliği’nin kararıyla kaosgl.org, Velvele ve ÜniKuir’in internet siteleri ile çok sayıda sanal medya hesabına erişim engeli getirildiği ifade edildi. Kararın gazeteci ve Kaos GL Genel Yayın Yönetmeni Yıldız Tar’ın kişisel sanal medya hesaplarının yanı sıra gazeteciler, avukatlar ve hak savunucularına ait hesapları da kapsadığı kaydedildi.

 

Ortak açıklamada, operasyonların başladığı 12 Eylül’den bu yana 116 kişinin gözaltına alındığı, 82 kişinin ise tutuklandığı belirtildi. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada Kaos GL’nin internet sitesi ve dijital medya hesaplarındaki yayınların “müstehcenlik” suçlamasına gerekçe gösterildiği belirtilen açıklamada, soruşturma evrakında hangi içeriğin somut olarak suç oluşturduğunun açık biçimde ortaya konulmadığı kaydedildi.

 

Gazetecilerin dijital materyallerine el konulmasının haber kaynaklarının gizliliği açısından ciddi risk oluşturduğu vurgulanan açıklamada, cihazlarda bulunan kaynaklarla yazışmaların ve hassas iletişimlerin açığa çıkabileceğine dikkat çekildi.

 

“LGBTİ+’ların yaşadığı hak ihlallerini haberleştirmek gazetecilik faaliyetidir” denilen açıklamada, ayrımcılığa uğrayan toplulukların sesini duyurmanın basının temel işlevlerinden biri olduğu belirtildi.

 

Haber sitelerine yönelik erişim engellerinin yalnızca gazetecileri değil, toplumun haber alma hakkını da etkilediği ifade edilen açıklamada, basın ve ifade özgürlüğünün Anayasa’nın 26 ve 28’inci maddeleri ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10’uncu maddesi kapsamında güvence altında olduğu hatırlatıldı.

 

Erişim engelleri genişledi

 

Açıklamada, 13 Eylül’de Bakırköy 4’üncü Sulh Ceza Hâkimliği’nin kararıyla erişim engellerinin kapsamının genişletildiği belirtildi. Karar kapsamında Evrensel gazetesi, Uluslararası Af Örgütü Türkiye, Barış Akademisyenleri ve MLSA’nın da aralarında bulunduğu çok sayıda kuruluşun sanal medya hesabına erişim engeli getirildiği bildirildi.

 

Kararın 48 X hesabı, 10 Instagram hesabı ve bir internet sitesini kapsadığı aktarıldı. Evrensel gazetesi, kararın “milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması” gerekçesine dayandırıldığını duyurdu. Gazetenin X hesabına yönelik kararın henüz platform tarafından uygulanmadığı belirtildi.

 

Basın ve ifade özgürlüğü örgütleri, gazeteciler, hak örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarının hesaplarına aynı dönemde erişim engeli getirilmesinin haber alma ve ifade kanallarına ilişkin kaygıları artırdığını kaydetti.

 

‘Gazetecilik suç değildir’

 

İmzacı kurumlar, gazetecilik faaliyetleri nedeniyle özgürlüğünden alıkonulanların serbest bırakılması ile haber siteleri, gazeteciler ve sivil toplum kuruluşlarının hesaplarına yönelik erişim engellerinin kaldırılması çağrısında bulundu.

 

Açıklamada ayrıca soruşturmalara ve erişim engellerine gerekçe gösterilen içeriklerin ve hukuki dayanakların kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılması, gazetecilerin cihazlarında bulunan haber kaynaklarına ilişkin verilerin korunmasının güvence altına alınması istendi.

 

Açıklamaya imza atan kurumlar şöyle:

 

Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA), Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD), PEN Norway, Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG), Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI), Norveç Helsinki Komitesi, Türkiye Gazeteciler Sendikası ve Punto24 Bağımsız Gazetecilik Derneği (P24).