Meral Danış Beştaş: Masada barıştan söz edip kasada savaşa mı hazırlanıyorsunuz?
- 14:29 18 Kasım 2026
- Güncel
ANKARA- Milli Savunma Bakanlığının bütçesinde konuşan Meral Danış Beştaş, Barış ve Demokratik Toplum Süreci'ne dikkat çekerek, “Silahlı çatışma dönemi sona ererken, silah alımını yüzde 229 artırarak, barış yaklaşırken savaşın bütçesini büyüterek ne yapıyoruz? Masada barıştan söz edip devletin kasasında savaşa mı hazırlanıyorsunuz” diye sordu.
Meclis Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülen 2027 teklifine göre Milli Savunma Bakanlığı bütçesi yüzde 86,2 artışla 1,53 trilyon liraya çıkarken, bütçedeki her 100 liranın 61 lirası silah ve mühimmat alımına ayrıldı.
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, görüşmeler öncesinde Bakanlığın faaliyetleri, Türkiye'nin savunma ve güvenlik politikaları ile 2027 yılı bütçe teklifine ilişkin sunum yaptı.
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler'in sunumunun ardından söz alan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Milletvekili Meral Danış Beştaş, savunma ve güvenlik harcamalarındaki artışın Barış ve Demokratik Toplum Süreci ile çeliştiğini belirterek, bütçenin silahlanma yerine toplumsal refah, demokratikleşme ve barışın ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanması gerektiğini söyledi.
‘Karşımızda barış bütçesi değil, silah bütçesi var’
Bütçenin iktidarın toplumsal önceliklerini ortaya koyduğunu belirten Meral Danış Beştaş, “Bir bütçe devletin aynaya bakma ve toplumu görme biçimidir aynı zamanda. Rakamlar süslü cümlelerden daha dürüsttür. Çünkü gerçektir. Bu bütçede dile getirilen rakamlarda bir annenin çocuğuna alamadığı ayakkabıyı, bir babanın evladına veremediği harçlığı, bir öğrencinin ödeyemediği yurt parasını, bir ilkokul çocuğunun yiyemediği öğle yemeğini görüyoruz. Bütçe denilen o aynaya baktığımızda karşımızda bir barış bütçesi değil, bir silah bütçesi var. Silahların gölgesinde yapıyoruz bütçe görüşmelerini ama aynı zamanda barıştan söz ettiğimiz, Barış ve Demokratik Toplum Süreci'nin devam ettiği bir iklimde yapıyoruz. Türkiye'nin güvenliği nedir gerçekten? Güvenliği daha fazla silah, daha fazla askerî kapasite, daha fazla askerî üs ve daha büyük savunma sanayi yatırımlarıyla mı sağlayacağız? Yoksa güvenliği demokrasiyle, hukukla, toplumsal barışla, ekonomik refahla ve komşularımızla geliştirilecek barışçıl ilişkilerle mi inşa edeceğiz?" diye sordu.
‘Savunma ve güvenlik bütçesi yüzde 60 arttı’
Savunma ve güvenlik harcamalarındaki artışa dikkat çeken Meral Danış Beştaş, “2026'da savunma ve güvenliğe ayrılan kaynak 2 trilyon 155 milyar liraydı. 2027 için önümüzdeki rakam 3 trilyon 454 milyar lira. Yüzde 60'lık bir artış var. Toplam bütçe aynı sürede yüzde 44 büyüyor. İktidarın kendi enflasyon hedefi yüzde 21. Yani savunma ve güvenlik hedeflenen enflasyonun üç katı oranında büyüyor. Sadece savunma kalemine baktığımızda tablo daha da çarpıcı hâle geliyor. 1 trilyon 202 milyar lira ödenek 2 trilyon 206 milyar liraya çıkıyor. Milli Savunma Bakanlığının bütçesi 823 milyardan 1 trilyon 533 milyara yükseliyor. Asıl kalem silah, mühimmat, silah sistemleri ve diğer savunma araçlarının alımına ayrılan ödenekte yüzde 229 artış. Bunu bakanlar değil, Cumhurbaşkanı Yardımcısı bizzat kendisi övünerek açıkladı. Savunma bütçesi sadece Bakanlığın bütçesi mi? Hayır. Bir de Cumhurbaşkanlığına bağlı Savunma Sanayii Başkanlığı, Siber Güvenlik Başkanlığı gibi kurumlara ayrılan bütçeler var. İHA'lar, SİHA'lar son hız devam” ifadelerini kullandı.
‘Barış yaklaşırken savaşın bütçesini büyütmek ne anlama geliyor?’
Barış ve Demokratik Toplum Süreci devam ederken silahlanmaya ayrılan kaynağın artırılmasını eleştiren Meral Danış Beştaş, “Şubat 2025'te yapılan Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı'yla başlayan çok değerli bir sürecin içindeyiz. PKK kendini feshettiğini ilan etti. Silah bırakma kararı aldı. Sahadan çekilmeler başladığı teyit ediliyor ve MGK'nin kararını beklediğimiz bir zaman dilimindeyiz. Kürt sorununun, onlarca yıllık çatışmanın ilk kez gerçekten kapanma ihtimali var. Bu ülkenin, hepimizin en büyük fırsatı ve değeri bu. Silahlı çatışma dönemi sona ererken silah alımını yüzde 229 artırarak, barış yaklaşırken savaşın bütçesini büyüterek ne yapıyoruz? Buradan iki sonuç çıkıyor. Ya iktidar bu sürece kendisi inanmıyor. Yani masada barıştan söz edip devletin kasasında savaşa hazırlanıyor. Ya da bu harcamaların gerekçesi çözüm süreci değil, başka bir şey. Hangisi doğruysa vatandaşa açıklayın. Çünkü barışın bir bedeli olur, doğru. Ama barışın bir de kazancı olur. Barış kazancı, silaha giden paranın ekmeğe, okula, hastaneye dönmesidir. Bugün bu bütçede o kazancın tek bir izi yok” dedi.
‘Silahlanma yarışı bir tercihtir’
NATO'nun savunma harcamalarına ilişkin hedeflerine de değinen Meral Danış Beştaş şöyle konuştu: “Tabii ki sizler NATO'yu hatırlatacaksınız. Lahey'de verilen yüzde 5 sözünü hatırlatacaksınız. Ama o hedefin 2035'e kadar kademeli bir yol olduğunu, hiçbir ülkeden tek bir yılda bir sıçrama beklenmediğini de biliyoruz. Bizzat siz de bunu açıklamıştınız geçen haftalarda. Üstelik ittifakın gerekçesi Rusya iken Türkiye'nin bu yarışta hızla koşması zorunlu değil. Bu bir tercihtir. Tercihlerin de hesabı verilir. SIPRI verilerine göre dünya askerî harcaması 2 trilyon 887 milyar dolara ulaşmış durumda. Türkiye 30 milyar dolarla dünyanın en çok harcama yapan 18'inci ülkesi ve son 10 yılda artış yüzde 94. Silahlanma yarışında Türkiye hızlanmayı seçmiş demek ki. Dolar bazında bakıldığında Milli Savunma Bakanlığının payı beş yılda üç katına çıkmış durumda. Bu istikrarlı bir artış değil. Bu bir fırlamadır. Yaptığınız füzelere çok özendiniz demek Sayın Bakan. Bir anda uçuyorsunuz gerçekten. Peki bunun faturasını kim ödüyor? Aynı bütçede faiz ödemelerine 3 trilyon 975 milyar lira ayrılıyor. Savunma ve güvenliğin toplamından fazla. Bütçe açığı 3 trilyon 868 milyar lira. Yani her tank, her mühimmat, her sistem ya yeni bir vergiyle ya da yeni bir borçla finanse ediliyor. Asgari ücretlinin, emeklinin, esnafın sofrasından geçiyor ve bu yük çocukların geleceğine yazılan bir borç olarak devrediliyor.
Millî güvenlik hesap sormanın önünde perde olamaz
Savunma Sanayii Destekleme Fonu milyarlarca liranın aktığı, kamuoyunun gözü önünde tartışılmayan bir kaynak. Sayıştay raporlarında 2024-2025 Milli Savunma Bakanlığı hakkında hiçbir bilgi yer almıyor. Bunu iyiye yormak da mümkün tabii ki. Ama bu kadar büyük bir harcama kaleminde denetimin nasıl ve hangi derinlikte yapıldığını sormak zorundayız. Çünkü bilmiyoruz. Çünkü bu bir muamma. Millî güvenlik ibaresi hesap sormanın önünde bir perde olamaz. Madem verilere bu kadar güveniliyor, o zaman neden şeffaflık yok? Neyin güvenliği, neyin tehdidi? Yeni bir savaşa mı giriyoruz? Bunu açıklamanızı rica edeceğim. Yerli ve millî söylemi kamu kaynaklarının hesabını vermemenin gerekçesi olamaz. Bir taraftan yerli savunma sanayi hamasiyeti, diğer taraftan milyarlarca sterlinlik uçak alımları gerçekleştiriliyor. Milyarlarca dolar ödenerek alınan S-400 sistemlerinin akıbeti hâlâ tartışılıyor. F-35 programından çıkarılmanın ve yeniden programa dönme arayışlarının ekonomik ve siyasi faturası bu ülkenin yurttaşlarına tüm açıklığıyla anlatılmıyor. Yurttaşlar kendi vergileriyle finanse edilen bu harcamaların hesabını sorma hakkına sahiptir. Operasyon tezkeresi 2028'e kadar uzatıldı. Milyarlarca dolar verilip alınan S-400'ler atıl durumda. Bunlar savunmadan çok bölgesel nüfuz mücadelesinin masrafları. Yurt savunmasıyla nüfuz mücadelesi arasındaki farkı açıklayın lütfen. Emperyal hedeflerle mi boğazımızdan geçecek ekmek silaha muadil oluyor?
Askerî ittifaklar Meclis’te tartışılmalı
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Savunma Antlaşması gibi yeni askerî ittifaklarla kendisini daha geniş yükümlülükler altına sokuyor. Uluslararası alan çok geniş, arkadaşlarım anlatacak. Bizler güvenliği silahların sayısıyla değil, insanların yaşam hakkının korunmasıyla değerlendiriyoruz. Komşularımızla düşmanlık değil diplomasi, askerî müdahale değil diyalog, silahlanma yarışı değil bölgesel barış istiyoruz. Savunma bütçesinin büyüklüğünü bir güç gösterisi olarak değil, toplumun ihtiyaçları karşısında üstlendiği ekonomik ve siyasal sorumluluk üzerinden tartışıyoruz. Bu konuda askerî ittifaklar bütün Mecliste tüm yönleriyle tartışılmalı. Savunma sanayi fonları ve tedarik süreçleri etkili kamu denetimine açılmalı ve en önemlisi barış ve demokratik toplum sürecinin gerektirdiği demokratikleşme adımları atılmalı. Çatışmalı dönemin kaynak ve kurum öncelikleri yerine barışın, toplumsal refahın ve demokratik yaşamın ihtiyaçları esas alınmalıdır.
Silahın değil, hayatın bütçesini istiyoruz
En büyük savunma yurttaşların kendilerini eşit, özgür ve güvende hissetmesidir. Bir ülkenin en büyük gücü sadece ne kadar silaha sahip olduğuyla değil, kaç insanına insanca yaşam sunmasıyla ölçülür. Biz bu ülkenin kaynaklarının savaşa değil barışa, silaha değil yaşama, militarizme değil demokrasiye ayrılmasını istiyoruz. Bütün bu soruların yanıtını iktidar ve sizler vermek durumundasınız. Bunun kime ne faydası var? Bizim yanıtımızı söyleyeyim. Türkiye'nin ihtiyacı daha fazla silah değil, daha fazla barış; daha fazla askerî harcama değil, daha fazla demokrasi ve toplumsal refahtır. Biz silahın değil, hayatın bütçesini istiyoruz. Millî Dayanışma Komisyonunda da söylemiştim; Milli Savunma Bakanı'nın dilini barışın diline evriltmesini çok önemsiyoruz. Çünkü bizler toplumu ikna etmek ve bunu hatırlatmak gibi bir sorumluluğa sahibiz."







