ANKARA - DEM Parti Milletvekili Newroz Uysal Aslan, faili meçhul katliamlar, zorla kaybetmeler ve şüpheli ölümlere ilişkin cezasızlık politikalarının araştırılması için Meclis’e araştırma önergesi vererek hakikat, adalet ve yüzleşme mekanizmalarının kurulmasını talep etti.

 

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Milletvekili Newroz Uysal Aslan, faili meçhul katliamlar, zorla kaybetmeler ve şüpheli ölümlere dair dosyaların yeniden açılması ve cezasızlık pratiğinin araştırılması talebini Meclis gündemine taşıdı. 

 

Adalet Bakanlığı tarafından 75 ilde 638 dosya ve 693 faili meçhule ilişkin inceleme başlatıldığı açıklanmasının tek başına idari bir birimin takdirine bırakılamayacağını belirten Newroz Uysal Aslan,  “Ancak bu açıklama, adaletin kendiliğinden sağlanacağı anlamına gelmemektedir. Yeniden inceleme sürecinde hangi dosyaların hangi ölçütlere göre seçildiği, geçmişte cezasızlıkla kapatılan dosyaların hangi yöntemle ele alınacağı, kamu görevlilerinin sorumluluğunun gündeme geldiği dosyalarda nasıl bir soruşturma yürütüleceği, devlet arşivlerinin açılıp açılmayacağı ve mağdur aileleri ile insan hakları örgütlerinin sürece nasıl dâhil edileceği hâlen açıklığa kavuşturulmamıştır. Üstelik faili meçhul cinayetler ve zorla kaybetmeler ilk kez bugün gündeme gelen bir mesele değildir. Bu konuda geçmişten bugüne Meclis araştırması önergeleri verilmiş, komisyon raporları hazırlanmış, mağdur aileleri, kayıp yakınları, barolar ve insan hakları örgütleri tarafından sayısız başvuru yapılmıştır. Buna rağmen Meclis’in denetim yetkisi etkili biçimde işletilmemiş; verilen araştırma önergeleri sonuçsuz bırakılmış, hazırlanan raporlar ise siyasi ve hukuki sonuç doğuracak şekilde ele alınmamıştır. Bu tablo, faili meçhuller meselesinin yalnızca adli dosyalarla sınırlı olmadığını; aynı zamanda siyasal, kurumsal ve tarihsel bir yüzleşme sorunu olduğunu göstermektedir” diye belirtti.

 

Faili meçhuller tarihsel ve siyasal bir yüzleşme sorunu

 

Nevroz Uysal Aslan, araştırma önergesinde, yaşam hakkı ihlallerine ilişkin dosyaların aydınlatılması ve toplumsal yüzleşmenin sağlanması gerektiği vurgulandı. Önergede, Türkiye’nin yakın tarihinin faili meçhul katliamlar, gözaltında kayıplar ve yargısız infazlarla şekillendiğine dikkat çekilerek, bu dosyaların büyük bölümünün etkili soruşturma yürütülmeden kapatıldığı belirtildi. Cezasızlığın münferit değil, yapısal bir politika haline geldiği ifade edildi. Önergede, özellikle kamu görevlilerinin sorumluluğunun gündeme geldiği dosyalarda etkin ve bağımsız soruşturmaların yürütülmediği, delillerin toplanmadığı ve tanıkların dinlenmediği kaydedildi. Faili meçhul dosyalarının yalnızca hukuki değil, aynı zamanda siyasal ve tarihsel bir yüzleşme sorunu olduğu vurgulandı. 1990’lı yıllarda Kürt illerinde yoğunlaşan faili meçhul katliamlar, zorla kaybetmeler ve toplu mezarlara dikkat çekilen önergede, Roboskî, Tahir Elçi katliamlar ve benzeri birçok dosyada hakikatin açığa çıkarılmadığı hatırlatıldı.

 

Arşivler açılsın talebi

 

Önergede, arşivlerin açılması, kamu görevlilerinin etkin biçimde soruşturulması, toplu mezarların araştırılması ve ailelerin sürece dahil edilmesi gerektiği belirtilerek, Meclis’in denetim yetkisini kullanması çağrısı yapıldı. Faili meçhul dosyalarının aydınlatılmasının, hem geçmişle yüzleşme hem de benzer ihlallerin tekrarını önleme açısından zorunlu olduğu ifade edildi.