Deklerasyonê 15ê Gulane ame eşkerakerdiş

  • 14:27 2 Gulane 2026
  • NAROJANE
AMED - Sazîyê Ziwanê Kurdî û Platformê Sazîyanê Demokratîk seba 15ê Gulane Roşanê Ziwanê Kurdî qezaya Amedî Peyas de deklarasyon ame eşkerakerdene.
 
Sazîyanê Ziwanê Kurdî û Platformê Sazîyanê Demokratîk bi minasebeta 15ê Gulane Roşanê Ziwanê Kurdî, Parka Ekin Cerene ya ke qezaya Peyasî de ra bi diruşmeya “Statuya Kurdî-Perwerdehîya bi Kurdî” deklarasyonê 15ê Gulane Roşanê Ziwanê Kurdî eşkera kerd. Endam û temsîlkarê sazîyanê ziwanî û temsilkarê platformê saziyanê demokratîk zî mîyan de xeylî kesî beştar bî. Deklarasyon de bi zaravaya Kirmanckî û Kurmancî pankartê “Statuya Kurdî-Perwerdehîya bi Kurdî” ame akerdene. Deklerasyon hetê Endama Egîtîm Senî Semra Bîrtane ra bi Kirmanckî ame wendene.
 
‘Heta azadîya ziwanê kurdkî pê nêro ma bi ser nêkewenê’
 
“Neteweya kurdan neteweyanê merdimîye de tewr kehenan ra yew a. Ziwanê kurdkî zî erjêko tewr bingeyin û nêvîyartbar ê neteweya kurdan û heme merdimîye yo.
 
Çi heyf ke bi se serran o ke bi sebebê redkerdişê neteweya kurdan, bi rengêko hovane ame cehdkerdene ke sey zaf kultur û ziwananê cîyayan, kultur û ziwanê kurdkî zî bêro çinkerdene. La bi netîceya têkoşînê neteweya kurdan nê cehdî bê encam mendî. Ma vînenê ke herinda ney de, caardişê vera ziwanê kurdkî ameyî aktuelkerdene; ziwanê kurdkî hema zî fermîyetî de nêno qebûlkerdene; bi rayîr û metodanê neweyan ê tewir bi tewirî, redkerdiş, qedexekerdiş, dormegirewtiş û asîmîlasyonê ziwanê kurdkî bi hewayêko cîya-cîya dewam keno. Her cayê Kurdîstanî de bi serdestkerdişê ziwanê tirkî û her cayê ke kurdkî tede ciwîyenê, hema zî amanc û waştiş no yo ke kurdkî bêrê asîmîlekerdene û ziwanê kurdkî bihelîyo û mîyanê wextî de hewanîyo. No sûcêkê vera merdimîye yo.
 
Bê guman ma kurdî bi tu hewa destûr nêdanê ke no çî bireso encam. Cuyêka bê kurdkî seba ma kurdan sey leşêko bê mezg, bê zerrî û bê ruh o. Ziwanê ma çimeyê ma yo bingeyin ê estbîyayîş, xobîyayîş, nasname û cuya ma ya neteweyî, azad û demokratîk a. Ziwanê ma çime û bingeyê yewîya ma ya neteweyî yo, kilîtê azadîya ma ya her hetî ya. Ziwanê kurdkî xeta ma ya tewr sûre û tewr cor a.
 
Rayber Abdullah OCALAN zî bi taybetî dîyar keno ke: “Wayîrvejîyayîşê ziwan û kulturê xo, averberdişê înan hewcedarîya merdimbîyayîşî ya. Êyê ke nêeşkenê wayîrê ziwanê xo vejîyê, nêeşkenê wayîrê merdimbîyayîşê xo zî vejîyê. Êyê ke ziwanê xo nêzanê û aver nêbenê, nêmmerdim manenê. Heta ke ti ziwanê dayîke nêmusî, perwerdeyê ci nêvînî, ti nêeşkenî raşt û baş bifikirîyî. Babeta ziwanê dayîke qasê nan û awe muhîm a. Wayîrvejîyayîşê ziwan û kulturê xo wezîfeyê heme kesan o.”
 
Vengdayîşê Rayber Abdullah OCALANî yo “Haştî û Komelê Demokratîk”, munaqeşê derheqê serbestî û azadîya ziwanê kurdkî zî xurt kerd. Ma reyna vanê: ma heta peynî peyê nê vengdayîşê tarîxî de yê û ma dîyar kenê ke heqê ziwanî, kulturî, sîyasî, huqûqî û xoîdarekerdişî yê neteweya kurdan babeta bazarî nîya, û seba ke komelêko azad, demokratîk û haştîperwer bêro awankerdene ganî heme astengê ke verê şuxulnayîşê nê heqan ê, bêrê hewanayene û ziwanê kurdkî bibo wayîrê statûyî û bibo ziwanê perwerdeyî. Bê guman seba ke no çî bireso encam, ganî Rayber Abdullah OCALAN bieşko seba caardişê haştî û komelêko demokratîk serbest û azad hereket bikero û bixebitîyo, û seba ney zî ganî şertê tewr munasibî bêrê hazirkerdene û verê her çî, ziwanê kurdkî, ganî nasname û heme nirx û heqê neteweya kurdan û statûyê kurdan ê xoîdarekerdişî zî hetê sîyasî û huqûqî ra bêrê naskerdene, bingeyê qanûnan de bêrê garantîkerdene. Ma weş zanê ke tecrîdê vera Rayber OCALANî, tecrîdê vera heme nirxanê neteweya kurdan û bi taybetî tecrîdê vera ziwanê kurdkî, rasterast yewbînan reyde têkildar ê.
 
Seba caardişê naye zî, ma do têkoşînê xo seba pawitiş û averberdişê ziwanê kurdkî, her demî ra hîna zêde û hîna hîra bikerê. Bi nê amancî, ma sey heme sazgehanê ziwanê kurdkî, partî, dezgeh, war, awanî û dormeyanê cîyayan ê kurd û demokratîkan, bi sloganê “Statûyê Kurdkî, Perwerdeyo bi Kurdkî” merheleya newîye ke par seba têkoşînê ziwanê kurdkî ame destpêkerdene, dewam kenê.
 
Bingeyê na raştîyan ser o; ma do bi munasebetê 15ê Gulane Roşanê Ziwanê Kurdkî, mabênê 4ê gulane ra heta 1ê hezîrane, her cayê Kurdîstan û Tirkîya de; têkoşîn, xebatî, bername û çalakîyanê tewir bi tewiran mîyanê komelî de virazê. Heme qeza, dewe, taxe, kuçe û keyeyan de, mîyanê ciwan, doman, unîversîte, esnaf û heme waranê bînan de vila bikerê. Rayîrşîyayîş, eşkerayîyê girseyî, xebatê vilawekan, pankart û bîlbordê bi kurdkî, kombîyayîşê ziwanê kurdkî yê mîyanê şarî û heme sazgehan de, formî, kursê şarî, çadirê ziwanê kurdkî, musnayîşê alfabeya kurdkî, bernameyê wendişê şîîran, sanikvatiş û dengbêjîye, tîyatro, nawitgehê kitabanê bi kurdkî, panel, sempozyum, komxebate, konferans, şayî, konser, qiseykerdiş, veng û vengdayîş, xebatê tewir bi tewirî yê warê dîjîtalî de, bernameyê binê banê îdarekarîyanê herêmkî/şaredarîyan, bernameyê Meclîsî de, xebatê dîplomatîk û êb. Ma plansazîyêka pirr û dewlemende hazir kerda.
 
Bi nê amancî, fikr û baweriye, ma venga heme hereket, partî, sazgeh û dormeyanê azadîwaz, haştîperwer, demokrat û merdimîperweran danê; bi taybetî venga cinîyan, ciwanan, sîyasetmedaran, roşnvîran û heme kurdan danê ke çar parçeyanê Kurdîstanî de û her cayê dinya de ciwîyenê:
 
Bêrê ma sey heme kurdan, dormeyê ziwanê kurdkî de, yewîya xo ya neteweyî awan bikerê; her roje bikerê roje û roşanê ziwanê kurdkî; her dem û her ca de têkoşînê pawitiş û averberdişê ziwanê kurdkî hîna berz û hîna hîra bikerê. Ziwanê kurdkî her warê komelkî û cuye de bikerê wayîrê statuyî, bikerê ziwanê perwerde, têkoşîn, xebate, têkilîye û cuye; her keye, dewe, kuçe, taxe, war û cugehî bikerê mekteb û unîversîteyêka kurdkî, bikerê kurdkîgehêk.
 
Bi nê hîs û fikran ma 15ê Gulane Roşanê Ziwanê Kurdkî, şexsê pêşengê ziwanê kurdkî yê nemir Sêve Demîr û Denîz Bulbun de pêşkêşê heme şehîd û têkoşeranê ziwanê kurdkî kenê. 15ê Gulane Roşanê Ziwanê Kurdkî, kurdan û heme merdimîperweran rê pîroz bo.”