Evin Çiftçi

 

RIHA- DAİŞ’e karşı verilen mücadelede ön saflarda yer alan YPJ savaşçıları, dünya basınında kadın direnişinin yüzü olarak öne çıktı. Kobanê direnişinin ardından YPJ, kadınların toplumsal, siyasi ve askeri alandaki gücünü görünür kılan küresel bir ilham kaynağına dönüştü.

 

Rojava’da DAİŞ’in yarattığı yıkım ve barbarlığa karşı yürütülen mücadeleyi dünyaya duyuran en önemli güçlerden biri olan Yekîneyên Parastina Jin (Kadın Savunma Birlikleri-YPJ), zamanla yalnızca bölgesel bir yapı olmaktan çıkarak dünyanın birçok yerindeki kadın hareketlerini etkileyen bir özne hâline geldi. YPJ saflarında yer alan kadınlar başta olmak üzere, faaliyet yürüttüğü bölgelerde yaşayan kadınlar da kadınlardan oluşan bir savunma gücünün varlığının yarattığı güven ortamında yaşamlarını sürdürdü. Kadın özgürlüğü, özsavunma ve örgütlü mücadele anlayışıyla öne çıkan YPJ, dünya genelinde birçok kadın için ilham kaynağı olurken; edebiyat, sanat, spor ve toplumsal yaşamın farklı alanlarında da örnek alınan bir deneyime dönüştü.

 

YPJ’yi dünya nasıl tanıdı?

 

Daha önce de çeşitli alanlarda yer alsa da YPJ savaşçıları, özellikle Kobanê direnişi sırasında uluslararası kamuoyunun dikkatini çekti. DAİŞ’e karşı verilen mücadelede ön saflarda yer alan kadın savaşçıların görüntüleri dünya basınında geniş yankı uyandırırken, uluslararası medya kuruluşları YPJ’lileri “kadın direnişinin yüzü” ve “Ortadoğu’daki kadın özgürlük mücadelesinin sembolü” olarak tanımlamaya başladı. Kobanê’de verilen direniş sonrasında YPJ, yalnızca askeri bir güç olarak değil; kadın özgürlüğü, özsavunma ve toplumsal eşitlik tartışmalarının merkezinde yer alan bir yapı hâline geldi.

 

Avrupa’dan Latin Amerika’ya YPJ

 

Avrupa’dan Latin Amerika’ya kadar birçok kadın örgütü ve feminist hareket, yaptıkları açıklamalarda YPJ savaşçılarının mücadelesine destek verdiklerini, mücadelelerinde onları örnek aldıklarını ifade etti. Özellikle 2014 yılında Kobanê direnişi sırasında Fransa, Almanya, İspanya, Arjantin, Brezilya ve İtalya’da binlerce kişinin katıldığı yürüyüşler düzenlendi. Berlin, Paris ve Londra’da gerçekleştirilen eylemlerde YPJ flamaları taşınırken, kadın savaşçıların fotoğrafları pankartlarda yer aldı. İspanya’daki bazı feminist kolektifler YPJ savaşçılarını “kadın özsavunmasının modern sembollerinden biri” olarak tanımlarken, Arjantin’de düzenlenen kadın yürüyüşlerinde Kobanê direnişiyle dayanışma mesajları öne çıktı.

 

Kampanya başlatıldı

 

2018 yılında Türkiye’nin Êfrin’e yönelik operasyonu sonrasında da Avrupa’nın birçok kentinde protestolar düzenlendi. Özellikle Almanya’nın Berlin kentinde yapılan gösterilere binlerce kişi katılırken, İsveç ve Fransa’daki kadın örgütleri yayımladıkları açıklamalarda YPJ ile dayanışma çağrısı yaptı. Dijital medya platformlarında açılan “Women Defend Rojava (Kadınlar Rojava’yı Savunuyor)” etiketi ise kısa sürede uluslararası bir kampanyaya dönüştü ve milyonlarca kullanıcı tarafından paylaşıldı.

 

Diğer kadın örgütlerine ilham oldu

 

YPJ, verdiği mücadele ile birçok dizi, film ve şarkının ana konusu oldu. Özellikle Kobanê direnişinden sonra hazırlanan yapımlar, YPJ’nin uluslararası alandaki görünürlüğünü artırdı. İngiliz müzisyen Lee Brickley tarafından hazırlanan “Song for the YPJ” adlı eser, YPJ ile dayanışmayı anlatan en bilinen uluslararası şarkılardan biri oldu. Şarkıda kadın savaşçıların DAİŞ’e karşı verdiği mücadele ve kadın özgürlüğü teması işlendi.

 

Kültürel sembol hâline geldi

 

Ayrıca Kürt sanatçı Viyan Peyman, hem savaşçı kimliği hem de direnişi anlatan eserleriyle YPJ’nin kültürel sembollerinden biri hâline geldi. Viyan Peyman’ın seslendirdiği direniş şarkıları, özellikle Kobanê sürecinde geniş kitlelere ulaştı.

 

YPJ direnişini anlatan eserler

 

Sinema ve belgesel alanında ise “Commander Arian: A Story of Women, War and Freedom”, “Nû Jîn”, “Filles du Feu (Ateşin Kızları)” ve “Three Roses of the Revolution” gibi yapımlar öne çıktı. Bu belgesellerde YPJ savaşçılarının günlük yaşamları, savaş koşulları ve kadın özgürlüğü mücadelesi anlatıldı. Özellikle “Nû Jîn” belgeseli Kobanê’de savaşan kadınların hikâyesini merkeze alırken, “Commander Arian” adlı yapım YPJ komutanlarından Aryan’ın yaşamını konu aldı.

 

Erkek egemen sisteme karşı yürütülen mücadelenin görünür kılınması

 

Bu süreç boyunca YPJ için yapılan şarkıların büyük bölümü dayanışma amacıyla üretildi. Sanatçılar, kadın savaşçıların mücadelesini görünür kılmak, kadın direnişine dikkat çekmek ve savaşın yarattığı yıkımı anlatmak istedi. Özellikle feminist çevreler tarafından hazırlanan eserlerde YPJ, kadınların erkek egemen sistemlere karşı yürüttüğü mücadelenin sembolü olarak işlendi. “Song for the YPJ” gibi eserlerde kadın savaşçıların direnişi konu edilirken, Kürt sanatçılar tarafından seslendirilen birçok şarkıda Kobanê direnişi ve kadın özgürlüğü temaları ön plana çıkarıldı.

 

Kadınların öncülüğünde kazanılan zafer

 

DAİŞ’e karşı verilen mücadelenin ardından kadınlar öncülüğünde elde edilen başarı, kadınların yalnızca toplumsal yaşamda değil, siyasi ve askeri alanda da belirleyici bir güç olabileceğini tüm dünyaya gösterdi. Kobanê direnişiyle birlikte YPJ savaşçıları, kadın özgürlüğü ve direnişin sembollerinden biri hâline geldi. Dünya basınında geniş yankı uyandıran bu mücadele, kadınların savaş koşullarında dahi örgütlü bir şekilde önemli rol üstlenebileceğini ortaya koydu. Kadınlar bu temelde YPJ’yi örnek alarak, kadınların her alanda mücadele ederek neler başarabileceğinin somut bir örneği olarak ondan ilham aldı ve kendi mücadelelerini örgütledi.