MÊRDÎN - Tütün işçisi kadınlarla yapılan görüşmelerde düşük ücret, temiz su ve tuvalet eksikliği, sağlıksız çalışma koşulları ile cinsiyetçi iş bölümü tespit edildi. Yapılan son ziyarette kadınların koşullarında herhangi bir iyileşme olmadığı belirtildi.

 

Mêrdîn'de tütün tarlalarında çalışan kadınların çalışma koşullarına ilişkin yapılan incelemeler, kadınların ağır emek sömürüsü altında çalıştırıldığını ortaya koydu. Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Kadın Meclisi'nin tütün işçisi kadınlarla yaptığı görüşmelerde, tarlalarda çalışanların tamamının kadınlardan oluştuğu, buna karşılık çavuş, dayıbaşı ve mühendis pozisyonlarının tamamının erkekler tarafından yürütüldüğü belirlendi. Bu durumun, emek alanındaki cinsiyet temelli eşitsizliğin bir yansıması olduğu belirtildi.

 

Kadınlar temel ihtiyaçlarından mahrum bırakılıyor

 

Görüşmelerde kadınlar, gece saat 03.00'te çalışmaya başladıklarını ve mesailerinin saat 13.00'e kadar sürdüğünü aktardı. Tarlalarda dinlenme alanı, gölgelik, lavabo ve tuvalet bulunmadığını belirten kadınlar, tuvalet ihtiyaçlarını tarlanın kuytu bölgelerinde gidermek zorunda bırakıldıklarını ifade etti.

 

Kadınların, 45 dereceyi bulan sıcaklıkta çelik depolarda bekletilen sıcak ve paslı suları tüketmek zorunda kaldıkları, güneş altında bekleyen yemeklerin ise sağlık açısından risk oluşturduğu kaydedildi. Sıcak hava nedeniyle bozulan yemeklerden kaynaklı sık sık zehirlenme vakalarının yaşandığı belirtildi.

 

Mola sürelerinin oldukça kısıtlı olduğu aktarılan görüşmelerde, kadınların mola sırasında da çavuş baskısına maruz bırakıldığı ifade edildi. Kadınların çalışma koşullarına yönelik itirazlarının ise işten çıkarılma tehdidiyle karşılık bulduğu kaydedildi.

 

Aynı iş, farklı ücret

 

Yapılan incelemelerde, İzmir merkezli şirketin aynı iş için İzmir'de çalışan tütün işçilerine günlük bin 500 TL  yevmiye verdiği, Mêrdîn'deki kadın işçilere ise 870  TL ödediği tespit edildi. Şirket tarafından dayıbaşlarına işçi başına ödenen bin TL’nin de çeşitli kesintilerle azaltıldığı belirtildi.

 

Mêrdîn Ziraat Odası'nın bir tütün işçisi için belirlediği günlük ücretin bin 100 TL olduğu hatırlatılarak, kadınlara ödenen ücretin bu rakamın da altında kaldığı vurgulandı. Bu durumun hem bölgesel eşitsizliğin hem de emek sömürüsünün göstergesi olduğu ifade edildi.

 

Görüşmeler sonuç vermedi

 

Sorunun çözümü için DBP Kadın Meclisi, DEM Parti il ve ilçe örgütleri, dayıbaşları, şirket yetkilileri ve işverenlerle görüşmeler gerçekleştirdi. Ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan ile de görüşüldü. Bakanlık tarafından görevlendirilen başmüfettişle yapılan görüşmelerde çalışma koşulları, bölgesel eşitsizlik ve denetim süreçleri gündeme getirildi. DEM Parti Mêrdin Milletvekili Beritan Güneş Altun ise konuya ilişkin Meclis'e yazılı soru önergesi sundu.

 

Koşullarda değişiklik yok

 

DBP Eş Genel Başkanı Çiğdem Kılıçgün Uçar, DBP ve DEM Parti yöneticileri ile demokratik kurum temsilcilerinden oluşan heyet, 23 Haziran'da kadınları yeniden ziyaret etti. Ziyarette daha önce tespit edilen sorunların devam ettiği görüldü. Kadınların temiz suya erişim, sağlıklı yemek, tuvalet ve lavabo ihtiyacı ile ücret ve çalışma koşullarına ilişkin herhangi bir iyileşmenin gerçekleşmediği gözlemlendi.

 

Kadınlar için acil adımlar önerildi

 

Yapılan değerlendirmelerde, devlet kurumları ve şirket yetkilileriyle gerçekleştirilen görüşmelere rağmen sonuç alınamadığı belirtilerek, kadınların çalışma koşullarının iyileştirilmesi için doğrudan adımlar atılması gerektiği ifade edildi.

 

Bu kapsamda kadınların tuvalet ihtiyacının konteyner tuvaletlerle karşılanması, konteynerlerin yanına kurulacak çadırlarda sağlık taraması, bilgilendirme çalışmaları, hijyen kiti dağıtımı ve psikososyal destek faaliyetlerinin yürütülmesi, temiz ve soğuk suya erişimin sağlanması ve oluşturulacak heyetler aracılığıyla ücretlerin artırılması ile çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik çalışmaların hızlandırılması önerildi.