'Yeni anayasada kadın hakları olmalı'

  • 09:10 28 Şubat 2026
  • Güncel
Jiyan Gencan
 
QAMIŞLO - Kongra Star Koordinasyon üyesi Jiyan Hisên, HTŞ'nin kadınların varlığını kabul etmediğini, haklarını tanımadığını belirterek, yeni Anayasa'da kadın haklarının yer alması gerektiğini ifade etti.
 
Suriye'deki iç savaş sonrası, Baas rejiminin çöküşü ve emperyalist güçlerin müdahalesiyle birlikte, bir dönem için HTŞ'ye bağlı güçler tarafından yeni bir yönetim oluşturuldu ve Suriye'de yeni bir anayasanın hazırlığına başlandı. Demokratik Suriye Güçleri'nin (QSD) bu süreçte yer almayı hedeflediğine değindi. Ancak, mevcut yönetim kendi politikaları doğrultusunda Suriye için bir ana anayasa hazırlamaya çalışıyor. Bu anayasanın, özellikle kadınların haklarını olumsuz etkileyeceği ve haklarının tanınmayacağı uyarısında bulundu. Rojava'daki kadınlar, Rojava devrimini destekleyerek bu anayasanın kabul edilmemesi için mücadeleye devam edeceklerini belirtiyor.
 
Kongra Star Koordinasyon Üyesi Jiyan Hisên, bölgedeki saldırılar ve yeni Anayasa'da kadın hakları konusunu, planlama ve etkinliklerle ele aldı.
 
Jiyan Hisên konuşmasında Rojava Devrimi'ni, 14 yıl süren kadın direnişiyle inşa ettiklerini anımsatarak, "Bu 14 yıl boyunca Rojava’da biz kadınlar büyük bir direnişin parçası olduk. Elde ettiğimiz devrimsel kazanımlar yalnızca Kürt kadınlar için değil, tüm kadınlar için büyük kazanımlardır. Kadınlar için gerçekleştirilen projeler, Orta Doğu ve dünya genelinde anlamlı bir direnişin ilham kaynağı olmuştur. Kadın devrimine yönelik bu saldırılar, elde ettiğimiz kazanımları hedef aldı. 14 yıllık kazanımlarımızı savunan kadınlar sokaklarda kendilerini gösterdi. Gerçekleştirilen saldırılar, demokratik ulus projesine karşıydı” dedi.  
 
'8 Mart’ta kadın hakları için talepte bulunacağız'
 
Jiyan Hisên, 8 Mart'ta kadın hakları için etkinlikler düzenleyeceklerini ve "O gün kadınlar olarak tüm saldırılara karşı sesimizi yükselteceğiz ve haklarımızı talep edeceğiz" dedi. Rojava kadın kuruluşları, 18 Şubat’ta 8 Mart için yapılan açıklamada Jin jiyan azadî" sloganıyla kazanımlarını koruyacaklarını ifade ederek, "Tüm direniş ve amacımız yeni Anayasa'da kadın haklarının yer alması ve bunların kabul görmesi içindir. Son 14 yıl boyunca Kürt kadınları, topluma öncülük etti. Buradan ve devamında da direnişimizi sürdüreceğiz. Saldırılar çok fazlalaştı, ancak kadın direnişinin buna karşı devam edecektir” diye belirtti. 
 
'Kadın hakları anayasada olmalı'
 
Jiyan Hisên, Kongra Star olarak topluma büyük katkılar sağladıklarını ve tüm kadınların Kongra Star çatısı altında yer aldığını belirterek, "Kongra Star, 21 yıllık bir geçmişe sahiptir. Tüm ulusların kadınları, Kongra Star çatısı altında eğitilmekte ve örgütlenmektedirler. Ancak şu anda Şam yönetimi, tüm toplumsal alanlarda kadınların varlığını kabul etmemektedir. Kadınlar bu duruma karşı tepki göstermeli ve kabul etmemelidirler. Kongra Star, kadın haklarının yeni Anayasa'da yer alması için çalışmaktadır. Suriyeli kadınların hakları Anayasa'da yer bulmalıdır. Şimdi bir komite oluşturulmalı ve bu komitede kadınlar yer almalıdır" sözlerini kullandı.
 
'Bizim yapımızda kadın varlığı esastır'
 
Jiyan Hisên, "Mevcut yönetim, iktidara geldiğinden beri kadınların varlığını kabul etmemekte ve haklarını tanımamaktadır. Şimdi tüm mücadelemiz bu duyarsızlığı değiştirmektir. Bizim yapımızda kadın varlığı her alanda esastır. Şam yönetimi, Haseke bölgesinde kadınların varlığını göz önünde bulundurmalı. Sadece Kürt kadınları değil, tüm ulusların kadınlarının hakları tanınmalıdır. Değişim kolay değil, büyük bir direnişe dönüşmelidir ve biz de bu direnişimizi sürdürmeliyiz" dedi.
 
‘Kadınların üzerindeki baskı arttı’
 
Jiyan Hisên, HTŞ yönetimi altındaki bölgelerde kadınların durumunun çok kötü olduğunu belirterek, "Kadınların durumları kötüleşmekte ve tüm alanlarda kısıtlamalara maruz kalmaktadırlar. Birçok kadın, bizimle olan ilişkilerinde baskılar altında kalıyor ve üzerinde büyük bir zorlama var. İslami söylemlerle, kadınlar üzerinde siyah çarşaf zorunluluğu dayatılmaktadır. Kadın haklarındaki ihlaller bu bölgelerde yaygındır” ifadelerini kullandı. 
 
‘Rêber Apo’nun düşünceleriyle mücadele edeceğiz’
 
Jiyan Hisên, son olarak şunları söyledi: "Biz sonuna kadar özgür kadın felsefesine inanıyoruz ve Rêber Apo'nun düşünceleriyle mücadelemizi sürdüreceğiz. Rêber Apo'nun, barış ve demokratik bir toplum için verdiği mesajlarla etkinliklerimizi gerçekleştirecek ve direnişimizi sürdüreceğiz. 8 Mart'ta tüm kadınlar alanlarda olmalı ve haklarını talep etmelidir. Eğer demokratik bir Suriye kurulursa, bu kadınların sesi ve rengi ile olacak. Kadınlar, tüm Kürdistan parçalarını bir araya getirecek birliğini sağlamak zorundadırlar."