ANKARA - DEM Parti Şirnex Milletvekili Newroz Uysal Aslan, Meclis’te düzenlediği basın toplantısında umut hakkının yalnızca tutsaklar için değil, toplumun bütünü açısından da demokratik geleceğin temel bir başlığı olduğunu söyledi.

 

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Şirnex Milletvekili Newroz Uysal Aslan, kadın tutsaklar için umut hakkına dair Meclis’te basın toplantısı düzenledi.

 

Umut hakkı meselesinin yalnızca infaz hukukuna ilişkin teknik bir başlık olmadığını belirten Newroz Uysal Aslan, bunun doğrudan insan onuru, hukuk devleti ve toplumsal barışla ilgili temel bir hak meselesi olduğunu ifade etti.

 

‘Umut hakkı ihlali toplumun adalet duygusunu zedeliyor’

 

Umut hakkının modern insan hakları hukukunun en temel ilkelerinden biri olduğunu vurgulayan Newroz Uysal Aslan, “Kişinin özgürlüğünden mahrum bırakılması, onun geleceğe dair her türlü ihtimalden ve umut duygusundan bütünüyle koparılması anlamına gelemez. Gözden geçirilme imkanı tanımayan, ömür boyu süren infaz rejimleri insanı umutsuzluğa mahkum etmekte; bu durum yalnızca mahpusları değil, toplumun adalet duygusunu ve geleceğe ilişkin inancını da zedelemektedir” dedi.

 

‘Kadın tutsaklar infaz rejimi içerisinde görünmez kılınıyor’

 

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına rağmen Türkiye’de bugüne kadar umut hakkına dair gerekli yasal düzenlemelerin yapılmadığını ifade eden Newroz Uysal Aslan, DEM Parti ve önceki dönem HDP milletvekilleri tarafından verilen çok sayıda kanun teklifinin Meclis’te bekletildiğini aktardı. Newroz Uysal Aslan, “Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi de söz konusu kararların uygulanmasını denetlemekte; ancak Türkiye, Komite’nin ara kararlarının gereklerini yerine getirmemekte ve sürece dair gerekli verileri paylaşmamaktadır. Bugün Türkiye’de ağırlaştırılmış müebbet infaz rejimi altında 4 binden fazla mahpus bulunduğu bilinmektedir. Kadın mahpuslar ise bu rejim içinde ayrıca görünmez kılınmaktadır” diye konuştu.

 

Newroz Uysal Aslan, Kasım 2025 itibarıyla cezaevlerinde ağırlaştırılmış müebbet cezası kapsamında tutulan kadın tutsakların isimlerini şöyle sıraladı: “Türkan İpek, Beyaz Yakut, Helin Öncü, Emine Kızıl, Saime Afşin, Birgül Mızrak, Gülşen Bahadır, Zozan Kutum, Dilber Tanrıkulu, Hatice Çırnagiş, Sevinç Sönmez, Zilan Demir, Didem Akman, Zerrin Yılmaz, Nubahar Özdemir, Muhabbet Kurt, Rahşan Aydın, Mesil Demiralp, Seher Orçu, Helin Yapıcı, Şilkan Çetiner, Gülistan Al, Zehra Kaya, Dilek Arsu, Gulgeş Tatlı, Dışarda Şengül, Aysel Dalar, Lale Açık, Elif Deniz.”

 

‘İnfaz rejimi ağır ve insanlık dışı bir nitelik taşıyor’

 

Ağırlaştırılmış müebbet infaz rejimi altındaki kadın tutsakların tek kişilik hücre tipi odalarda tutulduğunu ve günde yalnızca bir saat havalandırmaya çıkarıldığını belirten Newroz Uysal Aslan, “15 günde bir telefon ve ziyaret hakkıyla sınırlandırılmakta, ortak yaşam, sohbet, spor, kurs ve etkinlik haklarından büyük ölçüde yoksun bırakılmaktadır. Mevcut yasal düzenleme nedeniyle ağır hastalık durumunda dahi infaza ara verilmemesi, bu rejimin ne kadar ağır ve insanlık dışı bir nitelik taşıdığını göstermektedir” ifadelerini kullandı.

 

‘Umut hakkı demokratik geleceğin temel başlığı’

 

İnfaz rejiminin kadınlar açısından yalnızca özgürlükten mahrum bırakılma anlamına gelmediğine dikkat çeken Newroz Uysal Aslan, cezaevlerinde kadınlara yönelik denetimin, tarihsel olarak kadın bedeni ve kadın yaşamı üzerinde kurulan tahakküm düzeninin güncel bir uzantısı olarak işletildiğini söyledi. Newroz Uysal Aslan, “Umut hakkından mahrum bırakılma, infazın keyfi biçimde ağırlaştırılması ve kadınların ihtiyaçlarının yok sayılması; cezaevi rejiminin toplumsal cinsiyet körü ve erkek egemen karakterini açıkça ortaya koymaktadır. Bugün umut hakkı tartışmasının merkezinde doğal olarak Sayın Abdullah Öcalan yer almaktadır. Ancak bu mesele yalnızca tek bir kişinin özgürlüğüne indirgenemez. Konu; Türkiye’nin demokrasi sorunu, Kürt meselesinin demokratik çözümü ve kadın özgürlüğü mücadelesiyle doğrudan bağlantılıdır. Bu yönüyle umut hakkı, yalnızca mahpusların değil, toplumun bütünü açısından demokratik geleceğin de temel başlıklarından biridir” diye belirtti.

 

Newroz Uysal Aslan, son olarak taleplerini şöyle sıraladı:

 

“*Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları derhal uygulanmalıdır.

 

*Ağırlaştırılmış müebbet infaz rejimi değiştirilmelidir.

 

*Umut ilkesini ortadan kaldıran mevcut sistem sona erdirilmelidir.

 

*Kadın mahpusların ihtiyaçlarını gözeten, toplumsal cinsiyete duyarlı bir infaz sistemi kurulmalıdır.”