Derya Ren

 

RIHA – YPJ, kurulduğu günden bu yana toplumun her kesiminde önemli bir etki yaratırken, kadın özgürlükçü sistemin inşasında ve eşbaşkanlık modelinin kurumlaşmasında belirleyici bir rol oynadı.

 

Kadın devrimiyle birlikte ortaya çıkan Yekîneyên Parastina Jin (Kadın Savunma Birlikleri-YPJ), Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı bölgelerde özsavunma temelinde faaliyet yürütmeye başladı. Zamanla yalnızca Rojava’da değil, Suriye’nin birçok bölgesinde özsavunma, toplumsal örgütlenme ve kadın özgürlüğünü esas alan yönetim modelinin gelişmesinde etkili oldu. YPJ’nin sahadaki etkisinin büyümesi, BAAS rejiminin yarattığı korku iklimine karşı başta kadınlar olmak üzere toplumun öz gücüne dayanan bir yönetim modelinin inşasına zemin hazırladı.

 

Kadınlar yalnızca savaşçı değil, yaşamın her alanında

 

YPJ, 2014-2015 yıllarında Kobanê’de DAİŞ’e karşı verdiği mücadeleyle tarih sayfalarında yerini aldı. Bu süreçten sonra sahadaki etkisi giderek genişledi. Reqa, Minbic ve Dêrazor başta olmak üzere birçok kentin DAİŞ’ten kurtarılmasında önemli rol oynayan YPJ, kadınların özgürleşme mücadelesine de öncülük etti.

 

Kadın devriminden önce bölgede güvenlik, siyaset ve yerel yönetimler büyük ölçüde erkek egemen bir yapıya sahipti. YPJ ile birlikte kadınların kamusal alandaki görünürlüğü belirgin biçimde arttı. Kadınlar yalnızca savaşçı olarak değil; yerel meclislerde, belediyelerde, güvenlik kurumlarında ve çeşitli toplumsal yapılarda daha aktif rol almaya başladı. Özellikle eşbaşkanlık modelinin hayata geçirilmesi ve kurumsallaşmasında YPJ önemli bir destek sundu.

 

Kadın akademileri, meclisler ve güvenlik birimleri

 

YPJ’nin etkisi askeri alanla sınırlı kalmadı. Kadınların toplumsal yaşamda ve karar alma mekanizmalarında daha görünür hale gelmesine katkı sunan YPJ, kadınların öncülüğünde şekillenen Özerk Yönetim sisteminin önemli bileşenlerinden biri oldu.

 

Bu anlayış, büyük ölçüde Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın geliştirdiği demokratik konfederalizm ve kadın özgürlüğü paradigmasından etkilendi. Bu nedenle YPJ, savaş koşullarında alternatif bir toplum modeli oluşturma hedefiyle hareket etti. Rojava’da kurulan yerel yönetim sistemi içerisinde kadın meclisleri, kadın akademileri ve kadın güvenlik birimleri oluşturuldu.

 

Kobanê’de tarih yazıldı

 

YPJ’nin sahadaki etkisi kentten kente farklılık gösterse de en belirgin örneklerinden biri Kobanê direnişi oldu. 2014-2015 yıllarında DAİŞ’e karşı yürütülen direniş, YPJ’nin dünya çapında tanınmasını sağladı. Kobanê’de verilen mücadele, kadınların özsavunma gücünün sembollerinden biri haline geldi.

 

Farklı etnik kimliklerin örgütlendiği bir yapı

 

Serêkaniyê, Minbic, Reqa ve Dêrazor gibi kentlerde kadınların özgürleşme mücadelesine öncülük eden YPJ, yarattığı etkiyle farklı etnik kimliklerden genç kadınların örgütlenmesine de zemin sundu.

 

Bünyesinde farklı halklardan ve topluluklardan kadınların yer aldığı YPJ, Avrupa başta olmak üzere dünyanın birçok bölgesinden gelen kadınlar için örgütlenme, bilinçlenme ve öz gücünü keşfetme alanına dönüştü.

 

HTŞ saldırıları karşısında YPJ’nin duruşu

 

Heyet Tahrir el-Şam’ın (HTŞ) 8 Aralık 2024’te Şam’ı ele geçirmesinin ardından, HTŞ ile Türkiye destekli silahlı gruplar, Suriye’de oluşan kriz ortamından yararlanarak 6 Ocak’ta Halep’in Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı Şêx Meqsûd ve Eşrefiyê mahallelerine saldırı başlattı.

 

Saldırılar karşısında kadınlar ve çocuklar başta olmak üzere toplumun korunması için direnişin ön saflarında yer alan güçlerden biri yine YPJ oldu. YPJ’nin bu tutumundan etkilenen yüzlerce kadın, saldırılar ve dayatmalar karşısında özsavunma temelinde örgütlenerek mücadeleye katıldı.

 

HTŞ’nin Şêx Meqsûd ve Eşrefiyê mahallelerine yönelik saldırıları sırasında bir kadın savaşçının üçüncü kattan atılması ise dünya kamuoyunda büyük tepki topladı.

 

YPJ dünyada ses getirdi

 

YPJ’nin yarattığı etki yalnızca faaliyet yürüttüğü bölgelerle sınırlı kalmadı. YPJ, dünyanın birçok yerinde hak, özgürlük ve eşitlik mücadelesi veren kadınlar açısından bir ilham kaynağı ve mücadele deneyimi olarak öne çıkmaya devam ediyor.